ΠΟΤΑΜΟΣ ΑΡΑΧΘΟΣ – ΚΕΡΑΜΑΤΕΣ 1901 - ΜΙΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΟΘΩΜΑΝΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΩΝ ΜΕ ΛΑΘΡΕΜΠΟΡΟΥΣ ΚΑΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΛΕΛΟΒΙΤΗ  ΕΡΓΑΤΗ ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ

Γερμανική ξυλογραφία του 19ου αιώνα με λαθρέμπορους. Χαράκτης Hermann Schlatt

Το Χωριό Κεραμάτες

Το χωριό Κεραμάτες είναι ένα από τα πολύ παλιά χωριά της Άρτας και προέρχεται πιθανόν απο τους ύστερους μεσαιωνικούς χρόνους. Το ονομά του φανερώνει  πιθανόν τόπο, όπου παίρνονταν πηλός για κεραμικά. Το χωριό ανήκει  σήμερα στο νομό Άρτας και στο Δήμο Αρταίων και βρίσκεται απέναντι από την πόλη της Άρτας  στις όχθες του Ποταμού Αράχθου σε απόσταση γύρω στα 3-4 χιλιόμετρα. Με την χάραξη των νέων συνόρων το 1881 και την απελευθέρωση της Άρτας,  το χωριό παρέμεινε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία ως το 1912 και άνηκε στον καζά του Λούρου(Φιλιππιάδας) και στο τμήμα Ποταμιάς.

Μέρος από χάρτη του Μιχαήλ Χρυσοχόου στα 1881. Εδώ βλέπουμε μεγάλο μέρος του τμήματος του Κάμπου και της Βρύσης

Το Λαθρεμπόριο

Στην περιοχή αυτή μετά το 1881 ανθούσε το λαθρεμπόριο. Οι Οθωμανοί προκειμένου να βλάψουν την οικονομία της Άρτας  έκλειναν τα μάτια και άφηναν του λαθρέμπορους να περνούν παράνομα στην Άρτα υλικά αγαθά, τα οποία στο Οθωμανικό τμήμα ήταν φτηνά. Μάλιστα τα Οθωμανικά καταστήματα στην απέναντι πλευρά χρηματοδοτούνταν πιθανών από το Βιλαέτι να έχουν χαμηλές τιμές και να πηγαίνουν οι Αρτινοί να ψωνίζουν. Όμως την μεγάλη Μπίζνα την έκαναν οι λαθρέμποροι, οι οποίοι φαίνεται να  έδωαν τα σχετικά μαξίσια στους Οθωμανούς και να περνάνε «πράμα» στην Άρτα. Ένα από τα περάσματα στον Άραχθο ήταν και οι Κεραμάτες.

Το Οθωμανικό φυλάκιο στο χωριό Κυρ Νικολού (Ανθότοπος). Απο το Άλμπουμ του σουλτάνου Αμπντούλ Χαμίτ Β΄, 1900, Παν. Κων/πολης

ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ

Στις 12 του Απρίλη του 1901 μια ομάδα Λαθρεμπόρων προσπαθούσε να περάσει στην Άρτα τσουβάλια με ζάχαρη και τσιγαρόχαρτο. Οι Οθωμανοί στρατιώτες τους αντιλήφθηκαν και τους πήραν στο κυνήγι. Οι Οθωμανοί ήθελαν και αυτοί μερίδιο και οι λαθρέμποροι και να μην δώσουν μερτικό αλλά και προκειμένου να μην συλληφθούν δραπέτευσαν στις Κεραμάτες στον αλευρόμυλο που βρίσκονταν απέναντι από τη μονή Κάτω Παναγιάς. Δίπλα από τον αλευρόμυλο υπήρχε και το μπακάλικο του Παναγιώτη Λογοθέτη, κάτοικο Άρτας. Φτάνοντας οι Οθωμανοί Στρατιώτες στο μύλο άρχισαν να πυροβολούν άσκοπα προς το μύλο και το μπακάλικο, όπου βρίσκονταν ο Μιχαήλ Λογοθέτης και ο μοναχογιός μια χήρας από τα Λέλοβα ο Γιώργος Παναγιώτου. Οι πυροβολισμοί ακούγονταν στην Άρτα και αναστατώθηκε η πόλη. Σε λίγο μια σφαίρα βρήκε τον νεαρό Γιώργο Παναγιώτου, ο οποίος έπεσε νεκρός. Και όπως σε πολλές περιπτώσεις την πληρώνει πάντα αυτός που δεν φταίει. 

Κάπως έτσι ήταν το μπακάλικο, όπου σκοτώθηκε ο νεαρός Γιώργος Παναγιώτου

Διπλωματικό επεισόδιο

Το γεγονός αναστάτωσε την Άρτα και οι αρχές τις Άρτας ήρθαν σε επαφή με τον Οθωμανό πρόξενο της Άρτας. Οι αρχές της Άρτας ζήτησαν να τιμωρηθούν οι στρατιώτες αλλά η οθωμανική διοίκηση του Νέου Λούρου (Φιλιππιάδα) τους άφησε ελεύθερους, με το πρόσχημα πως έφταιγαν οι λαθρέμποροι και πως στο μπακάλικο βρέθηκαν όπλα. Οι αρχές της Άρτας έστειλαν διάβημα στον Οσμάν πασά, βαλή του Βιλαετίου και ζητούσαν  να διατάξει τους παραμεθόριους σταθμούς, να αποφεύγουν τέτοιες συμπλοκές και τραγικά επεισόδια για να μην διαταράσσονται οι σχέσεις των δυο κρατών.

Ως το 1912 δεν έλλειψαν παρόμοια επεισόδια....

Μέρος από το άρθρο της Εφημερίδας