Το κιουμέρκι (τελωνείο) και κατάλυμα του Αλή πασά στην Σαλαώρα μέσα απο μια περιγραφή του Άγγλου γιατρού Dr. Holland.

Το σημαντικότερο κτίριο στη Σαλαώρα είναι ένα μικρό παλάτι του βεζίρη, που του χρησιμεύει ως χώρος περιστασιακής ανάπαυσης, όταν ταξιδεύει μεταξύ Ιωαννίνων και Πρέβεζας. Σε αυτό το οίκημα, που το μόνο του μεγαλείο είναι η τοποθεσία του, πήραμε άδεια να διανυκτερεύσουμε, ως αποτέλεσμα των συστάσεων που είχαμε φέρει μαζί μας. Μπήκαμε σε ένα βρώμικο προαύλιο και αφού περάσαμε δίπλα από ένα γέρο Τούρκο, που καθόταν καταγής, φτάσαμε στο πρώτο διαμέρισμα του ανακτόρου, ούτε λίγο ούτε πολύ ένα στάβλο, όπου ταΐζονταν έξι άλογα. Μια ξύλινη σκάλα μας οδήγησε σε ένα φαρδύ ξύλινο εξώστη, ανοικτό μπροστά, ο οποίος καταλάμβανε, όπως συνηθίζεται στα τουρκικά σπίτια, ένα μεγάλο μέρος αυτού του πρώτου ορόφου του κτιρίου. Τα κατοικήσιμα δωμάτια είναι τμήματα του κεντρικού εξώστη, αλλά μόνο δύο διαμερίσματα είναι κατάλληλα για την υποδοχή του βεζίρη και των υψηλών αξιωματούχων του, τα οποία δεν μας επιτράπηκε να χρησιμοποιήσουμε. Πλην όμως οδηγηθήκαμε σε ένα μεγάλο τετράγωνο δωμάτιο με σιδερένιες σχάρες αντί για παράθυρα, με τους ξύλινους τοίχους του άβαφους και χωρίς κανενός είδους έπιπλα, παρά μόνο τρία αχυρένια στρώματα. Με κάποια δυσκολία ο υπηρέτης μας Δημήτριος προμηθεύθηκε λίγα κλαριά για ν’ ανάψει φωτιά στην εστία και με ακόμη μεγαλύτερη δυσκολία εξασφάλισε τα υλικά για το δείπνο μας.

Προφανώς, όπως αναφέρει και ο Χόλαντ, το προσωπικό του Αλή δεν επέτρεπε σε ξένους να μπουνε στα επιπλωμένα δωμάτια γιαυτό και δεν εχουμε περιγραφές. Ακόμη και o Μπάιρον, Κοκρελ πρεπει να κοιμηθηκαν στην ίδια που κοιμήθηκε ο Χόλαντ. Ο Χιούζ κάνει λόγο για μια σάλα, μάλλον την ίδια, γεμάτη αρουραίους, που αν και τους διώξανε, την νύχτα επιστρέψανε πάλι.

Κείμενο: Νικος Καράμπελας: Ο Άγγλος γιατρός Henry Holland στην περιοχή της Πρέβεζας

Εικόνα: Το παλάτι - Τελωνείο του Αλή πασά στη Σαλαώρα, σχέδιο του Charles Robert Ckockerel, British Museum