Η άγνωστη μάχη της Σαλαώρας στις 

08 Οκτωβρίου 1912

Κολάζ για τη μάχη της Σαλαώρας. Χάρτης με τα τοπωνύμια της περιοχής. Οι σημαίες είναι τα δυο Οθωμανικά φυλάκια της Σαλαώρας (Το φρούριο στο λιμάνι και το φυλάκιο Φεϊζή μπέη στην είσοδο του τόπου), αριστερά Ελληνικός στρατός σε επίθεση το 1912. το τετράγωνο είναι το σημείο της μάχης

Η Σαλαώρα ως γνωστόν ήταν το σημαντικό λιμάνι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στην Ήπειρο, γιατί εδώ κατέφθαναν τα εμπορεύματα που προμήθευαν την Ήπειρο ακόμη και στην ύστερη Οθωμανική περίοδο. Στη Σαλαώρα υπήρχε φρούριο Οθωμανικό με δύναμη 40 ανδρών ενώ στη είσοδο της Σαλαώρας αμέσως μετά την Παλιοσκαμνιά υπήρχε φυλάκιο που οι Οθωμανοί το ονόμαζαν Φεϊζή Μπέη. Με την έναρξη του πολέμου οι Οθωμανοί του φρουρίου της Σαλαώρας εγκατέλειψαν τη θέση τους και έφυγαν για την Πρέβεζα. Έμεινα όμως και πολλοί σκόρπιοι στον κάμπο.

Με τις επιχειρήσεις του Ελληνικού Στρατού στον κάμπο οι Τούρκοι έφευγαν είτε για την Φιλιππιάδα, είτε για την Πρέβεζα. Έτσι ως τις 08.10.1912 ο κάμπος είχε ελευθερωθεί. Στις 06 και 07 Οκτωβρίου έφιππα τάγματα χωροφυλακής, που βρίσκονταν υπο τις διαταγές του Αλ. Κοντούλη ανακοίνωσαν στα χωριά Ιμάμ Τσαούς, Πέτρα, Στρογγυλή, Ζαβάκα, Μαρατιούς, Βίγλα, Ράχη την απελευθέρωση.

Οι Τούρκοι που δεν πρόλαβαν να φύγουν υπολογίζεται πως ήταν γύρω στους 100. Διοικητής ήταν ένας λοχαγός. Σιγά σιγά μαζεύτηκαν όλοι τους και η μόνη λύση ήταν να φύγουν μέσω Σαλαώρας. Ίσως να μην γνώριζαν, πως η Οθωμανική φρουρά είχε εγκαταλείψει το φρούριο. Ο Ελληνικός Στρατός είχε δώσει εντολή σε ένα τάγμα ιππικού να ανιχνεύσει την περιοχή νότια της Φιλιππιάδας. Η Φιλιππιάδα δεν είχε πέσει ακόμη. Το σώμα αποτελούνταν από 50 ιππείς. Αντιλαμβανόμενοι το οθωμανικό τάγμα, έτρεξαν από πίσω τους. Οι Οθωμανοί μόλις είχαν περάσε την Παλιοσκαμνιά και οχυρώθηκαν προφανώς στο φυλάκιο του Φείζη μπέη στην είσοδο της Σαλαώρας. Ο δρόμος παλιότερα ήταν πιο μέσα αριστερά, όχι όπως είναι σήμερα. Εκεί άρχισε σφοδρή μάχη. Για το ιππικό ήταν δύσκολο και αφού παράτησαν τα άλογα πήραν θέσεις γύρω γύρω αλλά ήταν δύσκολο να καταφέρουν πολλά καθότι το καλό σημείο άμυνας το κρατούσαν οι Τούρκοι. Η μάχη συνεχίστηκε μέχρι το βράδυ χωρίς να επιτευχθεί τίποτα. Οι Τούρκοι όμως, φαίνεται γνώριζαν και αυτοί καλά το μέρος και την νύχτα οπισθοχώρησαν σιγά σιγά, φτάνοντας στην παραλία και μπάινοντας σε λέμβους έφυγαν για την Πρέβεζα. Τα χωριά του βόρειου Αμβρακικού είχαν πλέον ελευθερωθεί όλα.

Την πληροφορία αυτή την οφείλουμε στον Β. Κατωπόδη, πολεμικό ανταποκριτή της εφημερίδας “Πατρίς” , σε δημοσίευση του στις 12.10.1912, φύλλο 6756, σελ. 4

Από την εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ , το μικρό άρθρο του Κατωπόδη για την μάχη της Σαλαώρας