1935 – 1936 – ΔΙΑΜΑΧΗ ΠΡΕΒΕΖΑΣ ΚΑΙ ΑΡΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΣΑΛΑΩΡΑΣ

Ο φάρος στο λιμάνι της Σαλαώρας σήμερα. Φωτογραφία Μπάμπη Ξυλογιάννη

Τι έχει συμβεί

Ως γνωστόν η Σαλαώρα αποτέλεσε γαι αιώνες το κεντρικό λιμάνι της Άρτας και Ηπείρου.  Με την χάραξη των νέων συνόρων η Σαλαώρα παρέμεινε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία στον καζά του Νέου Λούρου (Φιλιππιάδας) και συνέχισε να λειτουργεί σαν κεντρικό λιμάνι. Η απελευθέρωση  του 1912/1913 και η χάραξη των νέωων συνόρων όπως και η χάραξη νομών του Ελληνικού κράτους θα την φέρουν σε δεύτερη μοίρα. Η Πρέβεζα προωθεί το δικό της λιμάνι ενώ καΐκια εφτανησίων φτάνουν ως την Πέτρα ή μπαίνουν στον Άραχθο και πλησιάζουν την Άρτα και η Κόπραινα που από το 1881 εξελίχθηκε σεκεντρικό λιμάνι της Άρτας είναι μεγάλος ανταγωνοσμός. Επίσης το λιμάνι της Πρέβεζας  όλο και περισσότερο μεγάλωνε. Έτσι η Σαλαώρα άρχισε να περνά σε μαρασμό

Το σχέδιο

Από το 1934 οι επαγγελματίες της Άρτας διαπίστωσαν πως θα ήταν καλό να  γίνει επένδυση στο λιμάνι της Σαλαώρας και να αναβαθμιστεί.  Το 1935 άρχισαν οι πρώτες μελέτες, οι οποίες αναφέρονταν σε κάποια εκατομμύρια δραχμές. Η περιφέρεια Ηπείρου έτσιλε ειδικό για την μελέτη στην Άρτα, όπου μαζί με τον αρχιμηχανικό της πόλης μελέτησαν τα συν και πλην. Δήμαρχος και νομάρχης επέμεναν και αυτοί στην αναβάθμιση. Φάνηκε όμως,πως το πρότζεκτ το επιβουλεύονταν κάποιοι και δεν προχωρούσε. Πίσω απ αυτούς ήταν η πόλη της Πρέβεζας, που έβλεπε ανταγωνισμό.

Άρτα , αρχές 1900

Η σύγκρουση

Το 1936 φαίνονταν ακόμη πως το το σχέδιο θα έπαιρνε σάρκα και οστά. Φυσικά άρχισαν και οι υποψίες. Οι Πρεβεζάνοι έστειλαν ανθρώπους στην Αθήνα να πείσουν την κυβέρνηση να μην γίνει το λιμάνι της Σαλαώρας. Αλλά και ο εμπορικός σύλλογος της Άρτας δεν κοιμόταν. Έστειλε και αυτός ανθρώπους στην Αθήνα με σχέδιο που να παρουσιάζει πως η Σαλαώρα δεν θα οφειλούσε  μόνο την Άρτα και Ήπειρο αλλά ακόμη και την Πρέβεζα. Τόνιζαν επίσης πως οι Αρτινοί αγαπούν τους Πρεβεζάνους και δεν έχουν σκοπό να διαταράξουν τις σχέσεις τους με αυτούς και πως η Σαλαώρα πρέπει να γίνει λιμάνι για το κοινό συμφέρον. Ο Αρτινός πολιτικός Πέτρος Γαρουφαλιάς εκλέγονατν τότε στην Πρέβεζα. Έτσι πιεσμένος από τους Πρεβεζάνους σε αυτούς έλεγε πως δεν θα γίνει το λιμάνι ενώ στην Άρτα άφηνε να καταλάβουν πως θα γίνει το λιμάνι. Όταν οι Αρτινοί το κατάλαβαν εξαφανίστηκε για ένα διάστημα στην Αθήνα. Τον Ιούλιο του 1936 η κόντρα έφτασε στο αποκορύφωμα, χωρίς αποτελέσματα για τους αρτινούς αλλά και αβεβαιώτητα για τους Πρεβεζάνους, που επιζητούσαν σύντομα την απόριψη του σχεδίου, καθότι έβλεπαν πως ο εμπορικός σύλλογος Άρτας δεν σταματούσε. 

Πρέβεζα , δεκαετία 30. Φωτογραφία Νίκου Κουρτίδη

Τέλος της διαμάχης

Στις κοκορομαχίες αυτές φαίνεται να έδωσε τέλος η δικτατορία του Μεταξά. Η κυβέρνηση της 4^ης Αυγούστου πάγωσε το πρόγραμμα. Ο νέος νομάρχης Άρτας, ο στρατιωτικός Βασιλάκος (κουμπάρος του παππού μου τον οποίο διόρισε και αγροφύλακα το 1938) έβαλε άλλες προτεραιότητες. Την αποξήρανση των ελών Χανοπούλου – Φιλιππιάδας, Κωστακιών-Γαβριάς, έργα Αράχθου και αποξήρανση βάλτου Βίγλας – Αγίου Σπυρίδωνα-Στρογγυλής/Πέτρας. Ενα μεγάλο πρόγραμμα πολλών εκατομμυρίων λιρών που ανέλαβε η Εταιρεία Booth από το Λονδίνο, η οποία και προπληρώθηκε. Το ταμείο δεν είχε πλέον χρήματα για να συνεχιστεί η αναβάθμιση της Σαλαώρας. Ως τον πόλεμο θα έρχονατι κάποια πλοία, θα υπάρχει ένας τελώνης και με τον πόλεμο θα κλείσει για πάντα.

Επίλογος

Πάνω απο 800 χρόνια χτυπούσε εδώ η καρδιά του εμπορίου της Ηπείρου και της Άρτας. Μετά τον πόλεμο τα όμορα χωριά άρχισαν να γκρεμίζουν τα κτήρια που νρίσκονταν εκει και να πέρνουν πέτρες για να χτίσουν σπίτια.  Μοναδικοί μάρτυρες μιας ξεχασμένης πλεον εποχής το αναπαλαιωμένο οθωμανικό τελωνείο, σήμερα κέντρο έρευνας Αμβρακικού κόλπου, μέρος των τειχών του φρουρίου που είναι πεταγμένα στη θάλασσα  και κάποια ερείπα του Οθωμανικού στρατώνα στο λόφο.

Το αναπαλαιωμένο οθωμανικό τελωνείο της Σαλαώρας. Φωτογραφία Μπάμπη Ξυλογιάννη

 Πηγή κειμένου: Άρθρο, από το υπο έκδοση έντυπο βιβλίο "Σαλαώρα - Μικρή ιστορική αναφορά  σε ένα ξεχασμένο λιμάνι του Αμβρακικού κόλπου"