Η σύγκρουση του Φίλιππα των Ανζού και του Ηπειρώτη Δεσπότη Θωμά στους Ρωγούς *

Ενώ ο 13ος αιώνας με την ίδρυση του Δεσποτάτου φαίνεται να έφερε κάποια ειρήνη στην ευρύτερη περιοχή Άρτας¹ και Ρωγών ο 14ος αιώνας θα φέρνει σε τακτά χρονικά διαστήματα πολέμους. Έτσι αρχές κιόλας του 14ου αιώνα στα 1304 μ. Χ. Έχουμε την σύγκρουση του Δεσπότη Θωμά και Άννας Παλαιολογίνας με τον Φίλιππα απο τον Τάραντα της Ιταλίας. Στην περιοχή του Τσουκαλιού/Ροδιάς έφτασαν Φράγκοι που πολεμούσαν στο πλευρό του Φίλιππα (Philippe d' Anjou) και πολιόρκησαν τους Ρωγούς. Ας δούμε όμως μέσα από το χειρόγραφο ενός αυτόπτη μάρτυρα, ενός ιππότη από την Προβηγκία της Γαλλίας (Provence) σε μετάφραση των Σουστάλ και Κόντερ τις ακριβώς συνέβη. Ο στρατός άραξε με τα πλοία στην Κόπραινα ενώ ο εφοδιασμός άραξε στη σκάλα της Σαλαγοράς (Σαλαώρα). Αφού η πολιορκία στην Άρτα κρατούσε και έδειχνε ότι οι Αρτινοί ήταν καλά οργανωμένοι και οι ιππότες δεν μπορούσαν να πάρουν το κάστρο και μάλιστα τράπηκαν σε φυγή στην Σαλαώρα όπου τους περίμεναν τα πλοία με τον ανεφοδιασμό, τότε σκέφτηκαν να καταλάβουν το άλλο κάστρο δυτικά της Άρτας, τους Ρωγούς, που και αυτοί αντιστέκονταν.

Έτσι λοιπόν κάπου 300 Ανδευαγοί κια Φράγκοι τράβηξαν να καταλάβουν τους Ρωγούς. Οι Ρωγοί  όμως ήταν καλύτερα οργανωμένοι απ΄ ότι υπολόγιζαν οι Γάλλοι ιππότες. Αφού την ήμερα την πέρασαν με ησυχία κάνοντας σχέδια και είχαν στρατοπεδεύσει απέναντι από το ποτάμι², σκέφτηκαν να περάσουν ένα μέρος του στρατού απέναντι από το ποτάμι και μιας ο λόφος όπου βρίσκεται το κάστρο των Ρωγών και η περιοχή ήταν γεμάτη δάση θα μπορούσαν να κρυφτούν και να κάνουν ξαφνική επίθεση. Επικεφαλής του σχεδίου ήταν ο Στρατάρχης Raymaund³ de Cantalel. Oι Έλληνες (Ρώγιοι) παρακολουθούσαν τις κινήσεις και το βράδυ ένα τμήμα πεζών και 100 ιππείς Ρωγίων βγήκαν σιγά από το κάστρο, χτύπησαν αυτούς που είχαν κρυφτεί στα δάση του λόφου ενώ οι Ιππείς πέρασαν το Ποτάμι πάνω από τη Γέφυρα και κατάσφαξαν τους Γάλλους στην απέναντι πλευρά και όσους προσπαθούσαν να φύγουν. Αποτέλεσμα ήταν να σκοτωθούν 80 Φράγκοι και 20 να πνιγούν στον ποταμό Λούρο. Τελικά Ο Raymaund. με λίγους στρατιώτες κατάφερε να σωθεί στην Σαλαώρα

Δεξιά το σημείο που εσφαγιάσθησαν οι Φράγκοι

* Σήμερα κάστρο στην Νέα Κερασούντα Δήμου Ζηρού Πρέβεζας

1 Για την πολιορκεία Αρτης και Ρωγών, Παπαρηγόπουλος, ιστορία του Ελληνικού έθνους, τόμος ε΄

2 (στη πλευρά του σημ. Αγίου Σπυρίδωνα ,στην τοποθεσία που αποκαλούνταν Κοτσιλοχώρι εκει βρίσκονταν μια τοξωτή γέφυρα)

3 Σύμφωνα με τον Soustal & Koder, T.I.B, σ.68, άλλοι τρεις αρχηγοί ήταν ο Philipp de Savoyen, Nikolaos III Sant-Omer, Richard Orsini