Μια απεργία Ελλήνων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία στο ύψωμα Κανέτας το 1902

Η δημιουργία του νέου καζά(νομού) του Λούρου (Φιλιππιάδας) με την νέα πόλη έφερε το Βιλαέτι σε νέα δεδομένα. Ο νέος Λούρος έπρεπε να συνδεθεί επειγόντως με την πρωτεύουσα του Βιλαετιού, τα Ιωάννινα αλλά και με το Καϊμακαλίκι της Πρέβεζας. Παραπέρα δε τα Εμπορεύματα από Σαλαώρα έπρεπε να φτάνουν πιο γρήγορα στη Φιλιππιάδα και στα Ιωάννινα. Μια σειρά από νέα έργα προβλέπονταν. Βέβαια αυτά ήταν συνδεδεμένα και με φορολογίες στους χριστιανούς κατοίκους. Έτσι χαράχτηκε ο νέος δρόμος Πρέβεζα -Λούρος χωριό – Καντζας – Ρωγοί, Γέφυρα Καλογήρου – Νέος Λούρος(Φιλιππιάδα), ο οποίος σχετικά προχώρησε γρήγορα. Απο τα Γιάννινα ένας νέος δρόμος μετά τον Άγιο Δημήτριο μέσω Κανέτας και κοιλάδας Λούρου θα έφτανε και αυτός στον Νέο Λούρο (Φιλιππιάδα). Ο Δρόμος αυτός εξ αιτίας του εδάφους αντιμετώπισε πολλές δυσκολίες. Το δυσκολότερο όμως κομμάτι ήταν η Κανέτα. Πολλά τα ατυχήματα των εργατών αλλά και ζώων που έπεφταν στο γκρεμό. Δεν ήταν μόνο αυτό αλλά και η κακοποίηση των εργατών, που οι περισσότεροι ήταν χριστιανοί από την ευρύτερη περιοχή ήταν ένα άλλο φαινόμενο. Το 1902 το ποτήρι ξεχείλισε. Οι εργάτες αφού για 4 μήνες δεν έλαβαν μισθό αλλά και τα τρόφιμα λιγόστευαν όλο και περισσότερο , αποφάσισαν να απεργήσουν. Έτσι τον Αύγουστο το 1902 γύρω στους 400 εργάτες αν και ταλαιπωρημένοι απ΄όλη την κατάσταση παράτησαν τις δουλειές και τράβηξαν για τα Ιωάννινα, προκειμένου να αναφέρουν τα προβλήματα στη Γενική Διεύθυνση. Παρ ότι που οι αρχές προσπάθησαν να τους σταματήσουν, αυτοί ήταν αποφασισμένοι και έφτασαν, όπως ήταν ταλαιπωρημένοι στο Διοικητήριο…

Από άλλες πηγές γνωρίζουμε. πως αφού οι αρχές τους υποσχέθηκαν, υπό απειλές,  πως θα μεριμνήσουν, τράβηξαν ξανά για την Κανέτα.

Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθότι είναι ένα από τα πρώτα οργανωμένα εργατικά κινήματα στην Ήπειρο.

Ο νέος δρομος Νέος Λούρος (Φιλιππιάδα) - Ιωάννινα  μέσω κοιλάδας Λούρου, φωτπγραφία του Ζeitz (Ρωμαΐδης - Zeitz), 1912, Μουσείο Μπενάκη

Ο ανταποκριτής της Εφημερίδας ΑΓΩΝ που συνάντησε τους εργάτες καθοδόν για Ιωάννινα γράφει:

23 Αυγούστου 1902, Ἐφημερίδα Ἀγών, φ. 179,

Ἐλεεινοτάτη εἶναι ἡ ἀπό Πρεβέζης μέχρις Ἰωαννίνων κεντρική ὁδός διά τὴν ὁποίαν φορολογοῦνται πάντες οἱ Ἠπειρῶται. Λίαν ἐπικίνδυνος εἶναι ἡ διάβασις παρά τὴν Κανέταν. Οἱ ἐργάται οἵτινες ἐπισκευάζουσι τὴν ὁδόν ταύτην ἔκαμον ἤδη ἀπεργίαν διότι πρὸ τεσσάρων μηνῶν δὲν ἐπληρώθησαν παρά τοῦ ἐργολάβου ὅστις ἀνέλαβε τὴν ἐπισκευήν. Τετρακοσίους γυμνούς καὶ καταχλώμους ἐκ τῆς πείνης ἐργάτας ἐκ διαφόρων μερῶν τῆς Ἠπείρου συνηντήσαμεν τέσσαρας ὥρας ἔξω τῶν Ἰωαννίνων, οἵτινες μετέβαινον εἰς τὸν Γ. Διοικητήν ἴνα ζητήσωσι παρ’ αὐτοῦ ἔλεος.

(μεταφορά κειμένου στο πολυτονικό, Χρ. Κωστούλας,ΠΡΕΒΕΖΑΝΙΚΕΣ ΣΕΛΙΔΕΣ ΣΕ ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ ΤΗΣ ΠΡΟΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ, Π.Χ. 2011)