ΦΑΝΕΡΩΜΕΝΗ ΑΡΤΑΣ – 1912 – ΜΙΑ ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΗ ΣΥΜΠΛΟΚΗ

Η Φωτογραφία είναι στην Αετοράχη κατα την δια΄ρκεια του πολέμου για την Απελευθέρωση των Ιωαννίνων και μπάινει εδώ συμβολικά. Πηγή εικόνας: Μουσείο Μπενάκη

Η Φανερωμένη Άρτας βρίσκεται σε υψώμετρο 1060μ. Και προφανώς το υψηλότερο χωριό του νομού. Μέχρι πριν μερικές δεκαετίες ήταν δυσπρόσβατη. Τρια ήταν τα σημεια που μπορούσε να την φτάσει κανείς. Απο Γοργόμυλο μέσω Μακρύκαμπου, απο Σούμεσι (Σκούπα μερια) και απο Νισίστα μέσω ενος στενού μονοπατιού.

Παρ όλα αυτά, προφανώς λογω στρατηγικής θέσεως στις μέρες του πολέμου την κατέλαβε το 10οευζώνων Ενώ ο Οθωμανικός στρατός είχε 2 βδομάδες που είχε εγκαταλείψε την περιοχή στις 25.10.1912 ενα τάγμα Τούρκων επέστρεψε και προσπάθησε να διαλύσει τους Εύζωνες. Αυτοί όμως τους πήραν φαλάγγι και τους διέλυσαν. Όμως οι Έλληνες στατιώτες που ειχαν καταλάβει το Ανώγι, διασκορπίστηκαν εδω και κει σε σπηλιές και το ταγμα ήταν σαν διαλυμένο. Την ευκαιρία αυτή και την κακοκαιρία που επικρατούσε την εκμεταλλεύτηκαν οι Τούρκοι και μέσα στη βροχή συνέλαβαν αρκετους στρατιώτες ενω προωθήθηκαν και πάλι στη Φανερωμένη . Εν τω μεταξύ τρεις στρατιώτες που γλίτωσαν στο Ανώγι έφτασαν στην Φανερωμένη και ενημέρωσαν τον Λοχαγό Ανδρεάκο, που μόλις κατάλαβε, πως οι Τούρκοι θα του ριχτουν απο πάνω μάζεψε όσους μπόρεσε απο τους Ευζώνους, γύρω στους εκατό και τράβηξε για την Νησίστα όπου αναζητούσε τον 1ο λόχο και λόγω κακοκαιρίας δεν μπόρεσε να το βρεί. Προφανώς να πήρε το δρόμο για Σούμεσι. Τι απέγιναν οι εκει μένοντες και Ανώγι, όπως γράφει ο λοχαγός ευζώνων Ανδρεάκος προ την διοίκηση Άρτας , δεν γνώριζε.

Απο το Φάκελο πολέμου 280α, εκθεση του λοχαγού Ευζώνων Ανδρεάκου.