Ο παπά-Γιώργης : Μικρή αναφορά στον προπάππο μου και ιερέα του Ιμάμ Τσαούς – Αγίου Σπυρίδωνα Άρτας

Ο ιερέας Γεώργιος Γείτονας ή Παπαγιώργης

Για τον παπά-Γιώργη Γείτονα, πατέρα της γιαγιάς μου, που λειτούργησε δεκαετίες στην εκκλησία του Iμάμ Τσαούς, και στην εκκλησία του Κάστρου Ρωγών θα γράψω αυτά όπως τα γνωρίζω από διηγήσεις των οικογενειών Βράκα και Γείτονα. Ο παπά-Γιώργης, σύμφωνα με πληροφορίες που έχουμε, έλκυε την καταγωγή του από το Συρράκο. Από μικρός φαίνεται να έρχεται στο Χειμαδιό της Αγίας Κυριακής (Βλάχικα - Κακόβατος) Άρτας. Από μικρός ασχολήθηκε, φαίνεται, και με το εμπόριο και έφυγε στην Ιταλία (Μπάρι και Τεργέστη).

Η εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα και το Καμπαναριό. Εδώ ήταν η κυρίως έδρα του Παπαγιώργη. Χαρακτικό Χρήστου Παππά, προσωπική συλλογή.

Ο αδερφός του, ο οποίος μας είναι γνωστός μόνο σαν Διονύσιος, ακολούθησε τον μοναχικό βίο και υπηρέτησε σαν ηγούμενος στην μονή Μελατών, ενώ από πληροφορίες που έχουμε μαθαίνουμε πως το 1913 βρισκόταν στη μονή Προφήτου Ηλία, στο Ηλιοβούνι. Κάποιοι από το σόι του τον θέλουν και ένα διάστημα στη μονή Κοζύλης, αλλά αυτό δεν μπόρεσα να το διασταυρώσω.

Αριστερά η Μονή Μελατών και δεξιά η Μονή Προφήτου Ηλία στο Ηλιοβούνι. Οι δυο μονές όπου λειτούργησε ο πατέρας - Ηγούμενος Διονύσιος, αδερφός του Παπαγιώργη. Η φωτογραφία αριστερά προέρχεται από το αρχείο της Αναστασίας Καρρά και η φωτογραφία δεξιά από το αρχείο του Απόστολου Βερτόδουλου

Ο παπά-Γιώργης μιλούσε 8 γλώσσες (Ελληνικά, Βλάχικα, Αρβανίτικα, Ιταλικά, Τούρκικα, κάποια σλαβική γλώσσα, λίγα γαλλικά και μια που δεν την ξέρουμε). Μετά την επανάσταση του 1878, οι Οθωμανοί έκαναν συλλήψεις στην Ήπειρο. Συνέλαβαν και τον παπά, ο οποίος ακόμη δεν ήταν παπάς. Το απόσπασμα αποφάσισε καθ’ οδόν να τους εκτελέσει. Όταν το άκουσε ο παπά-Γιώργης (τον ονομάζω έτσι, αν και δεν ήταν ακόμη παπάς, όπως είπα), είπε στους συγκρατούμενους πως πρέπει να την κοπανήσουν, γιατί οι Τούρκοι έχουν σκοπό να τους σκοτώσουν. Ρώτησε τον Τούρκο γιατί θέλουν να τους σκοτώσουν, αφού δεν έκαναν τίποτα. Ο Τούρκος, έκπληκτος που του μιλά κάποιος στη γλώσσα του, τον κοίταξε και του χαμογέλασε. Αργότερα του έδωσε και ψωμί. Όταν το απόσπασμα σταμάτησε κάπου, ζήτησε από τον Τούρκο να κάνει την ανάγκη του. Σε ένα ρέμα ο παπά-Γιώργης πήδησε και την κοπάνησε, αλλά το απόσπασμα δεν τον κυνήγησε. Από εκεί έβαλε πλώρη για Κων/πολη, όπου και έφτασε και πήγε στα Πατριαρχείο. Εκεί κατάλαβε ότι σαν παπάς είναι πιο ασφαλής να γυρίσει πίσω. Επισκέφθηκε τη σχολή της Χάλκης και έφυγε σαν ιερέας.

Η θεολογική Σχολή της Χάλκης, όπου βρήκε καταφύγιο και μαθήτευσε ο Παπαγιώργης

Πρώτος σταθμός της επιστροφής του ήταν το Άγιο Όρος, και από κει γύρισε με τα πόδια εν μέρει στο χειμαδιό της Αγίας Κυριακής. Φαίνεται πως είχε χηρέψει η θέση στο Ιμάμ Τσαούς (Άγιος Σπυρίδωνας) και ανέλαβε το Ιμάμ Τσαούς, την Αγία Κυριακή και το Κάστρο Ρωγών. Τρία χρόνια αργότερα είναι ένας από τους δυο ιερείς που συνάντησε το Γερμανικό συνεργείο στο Κάστρο Ρωγών το 1881 και που τους φιλοξένησε στο Κοτσέκι του Καραπάνου. Αρχές του 1900 διαπραγματεύτηκε με στοίχημα τους φόρους του χωριού, το οποίο κέρδισε και απαλλάχθηκε το χωριό για ένα χρόνο από κάποιους φόρους.

Κάστρο Ρωγών. Πίνακας του Κώστα Μαλάμου, 1971, στην εντός του Κάστρου Εκκλησία, Κοίμηση της Θεοτόκου, λειτουργούσε  για χρόνια ο Παπαγιώργης πριν την έλευση των Προσφύφων

Το 1912 αυτός και ο αδερφός του, αν και προχωρημένοι σε ηλικία και οι δύο, πήγαν στη Φιλιππιάδα και ζήτησαν να προσφέρουν υπηρεσίες στον Ελληνικό στρατό. Φυσικά λόγω ηλικίας τούς αρνήθηκαν. Το 1913, μαζί με πολλούς χωριανούς, στο ύψος του Κάστρου των Ρωγών, όπου περνούσε ο δρόμος Φιλιππιάδα - Πρέβεζα, αν και με δυνατή βροχή, υποδέχτηκαν τον Βενιζέλο.

Συνάντηση Βενιζέλου και Διαδόχου Κων/νου στην Φιλιππιάδα λίγες ώρες αργότερα απο την υποδοχ΄΄η που του φυλάχτηκε στις παρυφές του Κάστρου των Ρωγών από τον Παπαγιώργη και τους κατοίκους του Ιμάμ Τσαούς

Το 1924 φαίνεται να είχε πέσει κάποια επιδημία στην περιοχή. Στην Φιλιππιάδα και την περιοχή συνήθιζαν να καλούν βοήθεια απο την Μονή ΔΟΥΣΙΚΟΥ στον νομό Τρικάλων δηλαδή να τους φέρουν λείψανα του Αγίου Βησσαρίωνα.  Φαίνεται, πως και στον Άγιο Σπυρίδωνα (ακόμη τότε Ιμάμ Τσαούς) να υπήρχε προβλημα και έτσι ο   ιερέας  του χωριού και προππάπος μου Γεώργιος Γείτονας επωφελήθηκε της μεταφοράς και έστειλε τηλεγράφημα στη Μονή, να επιτρέψει να έλθουν τα λείψανα και στο χωριό του. Σύμφωνα με εγγραφο της Μονής και απ, ότι γνωρίζω από διηγησεις, όντως ήρθαν -μεταφέρθηκαν και στο Ιμάμ Τσαούς  τα λείψανα

Η αλληλογραφία Παπαγιώργη και Μονής Δούσικου, προκειμένου να έρθουν τα ιερά λείψανα του Αγίου Βησσαρίωνα και στο Ιμάμ Τσαούς. Αρχείο Χρήστου Πιτσούκη

Πέθανε σε βαθιά γεράματα στη δεκαετία μάλλον του ’30. Δυο γιους, τον Δημήτρη Γείτονα και τον Βαγγέλη Γείτονα, και δύο κόρες, την Ελένη Γείτονα-Τσόγκα και την Βιργινία Γείτονα-Κατσινίκα-Βράκα, είχε ο παπά-Γιώργης και νομίζω πως πρέπει να έχασε και δύο παιδιά από ελονοσία που έδερνε την περιοχή.

Ο Παπαγιώργης  στα γεράματα