Η επανάσταση στο Ραδοβίζι και Άγραφα 1866 & 1867 –  ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΑΝ

Η επανάσταση του 1866-1867 είχε το τίμημα της. Τίμημα που το πλήρωσε λαός και εκκλησία. Καταπέλτης είναι η έκθεση του Ρωσικού Υποπροξενείου για τις αρπαγές του Οθωμανικού στρατού. Λεηλάτησαν τις εκκλησίες στο Ραδοβίζι, πήραν τα ιερά σκεύη, τα άμφια, καντήλια και τα πωλούσαν στο παζάρι της Άρτας. Σύσσωμος ο χριστιανικός λαός της Άρτας μαζί τους και ο Ρώσος υποπρόξενος Βαρζέλης αγόραζαν από αυτό το τυχοδιωκτικό τσούρμο τα κλοπιμαία. Μεγάλη η χαρά και για τον Γάλλο επίτιμο υποπρόξενο Σαμπουαζώ που δήλωνε στην Υψηλή Πύλη την ικανοποίηση του. Κατά την διάρκεια των επιχειρήσεων τα χωριά Καλεντίνη, Δημαριό, Χώσιανα, Α. Πέτρα, Βελεντζικό, Μηλιανά, Σκουληκαριά, Βρεστενίτσα υπέφεραν κυριολεκτικά. Άρπαξαν τα ζώα των χωρικών,όσα δεν πρόλαβαν οι χωρικοί να φυγαδέψουν. Έδιωξαν κόσμο από τα σπίτια τους και κατόπιν έκαψαν και σπίτια. Αγγαρείες χωρίς τέλος. Όσοι χριστιανοί δεν μπορούσαν να δραπετεύσουν στο Ελληνικό , προσπαθο΄τσαν να κρυφτούν σε σπηλιές. Δεν έφταναν αυτά, αφού αποχώρησε ο στρατός, ληστρικές ομάδες, είτε Ελλήνων, είτε Αλβανών συμπλήρωναν το έργο των προηγούμενων. Να δούμε πως καταγράφει κάποια πράγματα η έκθεση του Ρώσου Υποπρόξενου Βαρζέλη (μεταφέρω την έκθεση στη σημερινή ομιλουμένη γλώσσα).

Γράφει λοιπόν ο Βαρζέλης:

1. “ Όπως μαθαίνω, οι στρατιώτες εξαιτίας του κακού παξιμαδιού που έχουν, λήστεψαν όλα τα καλαμποκίσια ψωμιά των χωρικών, που αναγκαστικά αγγαρεύονταν και τους ταλαιπωρούν πότε δω πότε κει μαζί  με τα άθλια πλέον από την ταλαιπωρία ζώα τους”

2. “Μάζεψαν τα ζώα των χωρικών να μεταφέρουν από την Σαλαώρα πολεμοφόδια και τροφές” επ αυτού  μας λέει η Αγγελική Αθανασίου, πως τα ζώα ήταν 800 άλογα και μετέφεραν αλεύρι και πολεμικό υλικό.

3. “Αλλά και στην πόλη της Άρτας δεν ήταν καλύτερη η κατάσταση. Πολλοί χριστοανοί αναγκάστηκαν να φιλοξενήσουν στρατιώτες, οι οποίοι τους λήστευαν. Μέρα μεσημέρι έμπαιναν στα καταστήματα και τα λήστευαν και οι παθόντες δεν τολμούσαν να πουν τίποτα.

4. “Ανάγκασαν σύσσωμο τον πληθυσμό της Άρτας, Χριστιανούς , Εβραίους και Μουσουλμάνους να πληρώσει πολεμικά έξοδα και μάλιστα να υπογράψουν, πως το έκαναν οικειοθελώς.”

Αυτή ήταν λοιπόν η κατάσταση εκείνες τις μέρες μετά την καταστολή της επανάστασης. Σε λίγο καιρό η Πύλη άλλαξε και τον Καϊμακάμη. Λογικό ήταν. Την δουλειά του την είχε κάνει.

Εικόνα: Βιορπαγίες Οθωμανών εναντιον Χριστιανών. Η σκηνή είναι στην Ρουμανία και την έβαλα ενδεικτικά εδώ, μιας και τέτοιες σκηνές ήταν παντού παρόμοιες και τεριάζει και στην διήγηση παραπάνω.

Πηγές

1. Δ. Καρατζένης, Η επανάσταση του 1866 και 1878

2. Ηπειρωτική Εστία, 1962: Κ. Διαμαντής, Οι Κοσσυβάκηδες

3. Αγγελική Αθανασίου , Η επανάσταση των Αγράφων 1866 και 1867, Σκουφάς

4. Εκθεσεις Ρωσικού Υποπρενείου Αρτας προς Ιωάννινα

5. Λάζαρος Καραούλης, Γεώργιος Καραούλης, ένας ξεχασμένος ήρωας της Δυτικής Θεσσαλίας (διαδίκτυο)

6. Εθνοφύλαξ έτος Ζ΄, αρ. φ. 1397 (1-1-1868), Ο Εθνοφύλαξ στην επανάσταση

7. ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΗΛΙΤΣΗΣ: Ο Μεσενικόλας πρωτοπόρος στα επαναστατικά κινήματα στα ‘Αγραφα στα 1854-1866-67 και 1878.(διαδίκτυο)

8. Εφημερίδα Neue Presse

9. Κώστας Λ. Χρήστος: Η Ραδοβιζινή Επανάσταση (1854 – 1878), ΗΧΩ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ

10. Βαρλάμη Ελευθερία, Η ιστορία και ο πολιτισμός της Καρδίτσας

11. Δημήτρης Αγραφιώτης, Σελίδες από την επανάσταση του 1866-1867 στην Αργιθέα

12. Δημήτριος Κοτρούμπας: Ο Αγώνας για την απελευθέρωση της Ηπειροθεσσαλίας και Μακεδονίας 1866 – 1869