Η ΜΑΧΗ ΣΤΟ ΙΜΑΡΕΤ ΑΡΤΑΣ

Μέσα από τα γραπτά των Λάμπρου Κουτσονίκα, του Γιάννη Μακρυγιάννη και του Γερμανού Julius Curtius

Όταν αποφασίστηκε από τους Καπεταναίους η κατάληψη της Άρτας έστειλαν παντού σήμα να μαζευτούνε οι ομάδες γύρω από την πόλη. Τον Μακρυγιάννη η είδηση τον βρίσκει στο Νεοχώρι, όπου χτυπούν τους Τούρκους εκεί και προσπαθούν να σώσουν τους Νιοχωρίτες. Και λέει ο Μακρυγιάννης: “Συνάχτηκαν οἱ ἄνθρωποι κι᾿ ἀπὸ τὸ ῾να τὸ μέρος κι᾿ ἀπὸ τ᾿ ἄλλο. Ἀπὸ τὸ πέρα μέρος συνάχτηκαν ὡς τρεῖς χιλιάδες, τοῦ Σουλιοῦ τὸ μέρος κι᾿ ὅλα τὰ χωριὰ ἐκεῖνα, καὶ οἱ Τοῦρκοι τοῦ Ἀλήπασσα, κεφαλὲς ῾σ αὐτεῖνο τὸ μέρος οἱ Ἕλληνες Νοτημπότσαρης, Φωτομάρας, Μαρκομπότσαρης, Δράκος, Βέικος, Τζαβελαῖγοι κι᾿ ἄλλοι ἀξιωματικοί, τῶν Τούρκων Ἀγοβάσιαρης, ὁ Σουλεϊμάνη Μέτος, τοῦ Μοῦρτο Τζάλιου τὸ παιδὶ κι᾿ ἄλλοι ἀξιωματικοὶ Τοῦρκοι. Ἕλληνες ἀπὸ τὸ δώθε μέρος Γραμμενίτσας Τζερακλής, Καραϊσκάκης, Κουτελιδαῖγοι κι᾿ ἄλλοι ἀξιωματικοί. Ὅλοι αὐτεῖνοι πιάσαν τὸ Μαράτι ἀντίκρυα ἀπὸ τὴν Ἄρτα, εἶναι ὡς ἕνα κάρτο μακρυά, εἶναι περιβόλια κι᾿ ὀλίγα σπίτια κ᾿ ἕνα τζαμὶ πολλὰ δυνατό”. Πιο λεπτομερή αναφορά κάνει όμως ο Λάμπρος Κουτσονίκας. Αυτός μας λέει πως οι Σουλιώτες με επικεφαλής τους Μποτσαραίους (Μάρκο και Νότη)έφτασαν και κατέλαβαν το Μαράτι (Ιμαρέτ). Μαζι με αυτούς και ο Αλβανός Αγο Βασιάρης. Εκει μεταξύ άλλων έφτασε και ο Καραϊσκάκης.

Η Οχύρωση

Σύμφωνα με τον Λάμπρο Κουτσονίκα ο Μάρκο Μπότσαρης με τους άνδρες του και τον Καραϊσκάκη οχυρώθηκαν στο Τζαμί και στο χάνι. Την κούλια την έπιασε ο Λώνε Παιτούλης και ο Γιωργάκης Μαλάμος. Οι υπόλοιποι έπιασαν το χαμάμ και διάφορα σημεία του χωριού και περίμεναν. Ήταν θέμα χρόνου να βγουν οι Οθωμανοί από την πόλη να τους χτυπήσουν.

Η Μάχη

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μας δίνει ο Γερμανός Γιούλιους Κούρτιους, οι Οθωμανοί δεν περίμεναν πολύ. Έτσι έστειλαν μια δύναμη 800 ανδρών να χτυπήσει τους επαναστάτες. Φτάνοντας όμως στον χώρο φοβήθηκαν να μπουν σε μάχη σώμα με σώμα και αρχισαν να χτυπούν με πυροβολικό. Ο Κούρτιος γράφει, πως η στιγμή ήταν κρίσημη για τους Έλληνες και Αλβανούς του Αλή πασά αν δεν έφτανε εκείνη την στιγμή ο Νότης Μπότσαρης, που χτύπησε τους Τούρκους και πήραν θάρρος και οι άλλοι και βγήκαν. Παρόμοια γράφει και ο Μακρυγιάννης, μόνο που κατά τον Μακρυγιάννη είναι η ηρωική αντίσταση του Μάρκου, που δίνει θάρρος σε όλους. “.οἱ Τοῦρκοι πεζούρα καὶ καβαλλαρία πῆγαν, ἕνα μεγάλο μέρος, ἀναντίον τῶν δικῶνε μας εἰς Μαράτι καὶ πολέμησαν οἱ Τοῦρκοι γενναίως τοὺς δικούς μας καὶ σκότωσαν καμπόσους καὶ πληγώσανε, καὶ τοὺς ρίξαν εἰς φυγὴ τοὺς δικούς μας. Καὶ μέσα εἰς τὸ τζαμὶ ἐκλείστη ὁ Καραϊσκάκης κι᾿ ὁ Μάρκος καὶ πολέμησαν γενναίως τοὺς Τούρκους, καὶ γύρισαν καὶ οἱ νικημένοι οἱ ἐδικοί μας κι᾿ ὅλοι συνφώνως μὲ τοῦ τζαμιοῦ κάμαν ἕναν μεγάλον σκοτωμὸν τῶν Τούρκων καὶ τοὺς βάλαν εἰς τὴν Ἄρτα”. Ο Κουτσονίκας δίνει μια πιο καλή περιγραφή της μάχης. Σύμφωνα με τον Κουτσονίκα, μαθαίνοντας οι Οθωμανοί πως οι Σουλιώτες ταμπουρώθηκαν στο Μαράτι, οι Πασάδες με επικεφαλής του Μεχμέτ Ρεσίτ Κιουταχή πασά, Ισμαήλ Πλιάσα, Χασάν πασά Κασάμπασιν και δύναμη 4000 ανδρών έκαναν επίθεση στο Μαράτι. Τρεις επιθέσεις έκαναν οι Οθωμανοί και αποκρούστηκαν. Η μάχη άρχισε χείρα με χείρα και έσφαξαν αρκετούς οι Σουλιώτες. Οι Οθωμανοί στρίμωξαν τον Παιτούλη και Μαλάμο που ήταν στην κούλια και αμύνονταν γενναία και ενώ τα πράγματα γιαυτούς δεν όδευαν καλά, ξαφνικά εμφανίζεται ο Νότη Μπότσαρης και αιφνιδιάζει τους Οθωμανούς. Τώρα παίρνουν θάρρος όλοι , βγαίνουν από τα ταμπούρια και παίρνουν τον οθωμανικό στρατό στο κυνήγι. 150 νεκρούς θα αφήσουν οι Οθωμανοί στη μάχη τους Ιμαρέτ-Μαράτι. Οι Οθωμανοί τραβήχτηκαν τώρα να φυλάξουν την πόλη. Σύμφωνα με τον Κούρτιος τις πρωινές ώρες ο Μάρκο Μποτσαρης από το Ιμαρέτ πλησιάζει τη γέφυρα , αιφνιδιάζει τη φρουρά, την οποία αποδεκατίζει , παίρνει το κανόνι και βάζει εναντίον των Τούρκων. Ο δρόμος για την πολιορκία της πόλης αρχίζει.

Επίλογος – Μια αναφορά στο Ιμαρέτ

Πολλές φορές δεχθήκαμε σχόλια στην ομάδα του Ιμαρέτ, πως θα πρέπει να γκρεμιστεί το τζαμί για λόγους χ ψ κτλ. Το συγκεκριμένο τζαμί του Φαήκ πασά, δεν είναι μόνο ένα απλό Οθωμανικό μνημείο. Είναι το σημείο όπου στην νεώτερη ιστορία είναι γραμμένη η ιστορία του τόπου μας. Μέχρι το 1912 εδώ θα γίνονται μάχες. Από δω ξεκινά η απελευθέρωση της Ηπείρου. Ελπίζω σε μια σύντομη αποκατάσταση του μνημείου και δεν θα ήταν άσχημο να διαμορφώνονταν ο χώρος με μουσείο νεώτερης ιστορίας.

Εικόνες.

1. Από τον πίνακα του Παναγιώτη Ζωγράφου με την μάχη της Άρτας, σκηνή από την μάχη στο Ιμαρέτ

2. Πίνακας με μάχη Ελλήνων και Τούρκων, όπως γράφει ο Μακρυγιάννης "πεζούρα και καβαλαρία", διαδίκτυο