ΤΟ ΑΡΤΙΝΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΡΙΖΑΣ ΤΟΝ 18ο ΑΙΩΝΑ

Από τις αγροτικές εκτάσεις της πεδιάδας της Άρτας οι Βενετοί εξήγαν σημαντικές ποσότητες γλυκύρριζων (γλυκόρριζων).  Στα 1760 αναφέρεται ότι ένας Γάλλος έμπορος , που ήρθε από το Taranto , κατασκεύασε στη Βόνιτσα ένα εργοστάσιο παραγωγής χυμού γλυκύρριζας. Ο έμπορος αυτός προμηθευόταν τη γλυκύρριζα σε χαμηλή τιμή από αγρότες που την καλλιεργούσαν άφθονα στην τουρκοκρατούμενη πεδιάδα της Άρτας. Επειδή μάλιστα το χώμα της περιοχής ήταν ανάμεικτο με άμμο και γι’ αυτό λιγότερο εύφορο , η γλυκύρριζα που καλλιεργούνταν στα εδάφη αυτά ήταν πολύ καλής ποιότητας. Η γλυκύρριζα μεταφερόταν με καραβάνια όνων και μουλαριών ως την Σαλαώρα και από κει με πλοία περνούσε το φορτίο στην Βόνιτσα. Εκει  στο εργοστάσιο  αφού περνούσε από ειδική επεξεργασία , στο τέλος παραγόταν ένας συμπυκνωμένος χυμός , τον οποίο διοχέτευαν για πώληση στο εμπόριο Γερμανία και τη Ρωσία. Στα κράτη αυτά , εκτός από γλυκαντικό , χρησιμοποιόταν για την παραγωγή μπίρας για το στρατό και ενός ποτού πιο δυνατού από το ρακί. Στη Ρωσία το έδιναν κατά τη διάρκεια του χειμώνα στα παιδιά , που , καθώς ήταν γλυκό , τους άρεσε για να προστατευθούν από την πνευμονία , που θα μπορούσε να τα προσβάλλει εξαιτίας του ψυχρού κλίματος. Στο εργοστάσιο παραγωγής του χυμού γλυκύρριζας απασχολούνταν εβδομήντα εργάτες. Από αυτούς οι σαράντα χρησιμοποιούνταν στη συγκέντρωση των γλυκυρρίζων από τις αγροτικές περιοχές της Άρτας και στη μεταφορά των ριζών από την ύπαιθρο της Άρτας  ως την Σαλαώρα και από εκεί στη Βόνιτσα με ένα μικρό πλοίο χωρητικότητας 40 περίπου μοδίων. Ένα μέρος από τους υπόλοιπους εργάτες απασχολούνταν με την κοπή , από τα κοντινά οθωμανικά κτήματα , ξύλων , που χρησιμοποιούνταν για τη θέρμανση του λέβητα του εργοστασίου , ενώ οι υπόλοιποι απασχολούνταν στην παραγωγή του συμπυκνωμένου χυμού και στην κατασκευή των κιβωτίων, στα οποία συσκευαζόταν το παραγόμενο προϊόν. Οι εργαζόμενοι στην επιχείρηση αμείβονταν με μισθό και τους παρεχόταν και η καθημερινή τροφή. Για να εξασφαλιστεί η άδεια προμήθειας της γλυκύρριζας από τις αγροτικές περιοχές της Άρτας , καταβάλλονταν εκατό τσεκίνια ανά εξάμηνο στον βοεβόδα της Άρτας και εικοσιτέσσερα τσεκίνια στο δημόσιο τελωνείο. Επίσης ο ιδιοκτήτης του εργοστασίου πλήρωνε εικοσιτέσσερα τσεκίνια για ενοικίαση του νερόμυλου , στον οποίο γινόταν το άλεσμα των ριζών , και εικοσιτέσσερα δουκάτα για ενοικίαση των οικημάτων όπου είχαν εγκατασταθεί τα μηχανήματα του εργοστασίου. Όσον αφορά τέλος την παραγωγή , αναφέρεται ότι από την επεξεργασία εκατό ριζών γλυκύρριζας παράγονταν περίπου 20 λίβρες χυμού , ενώ η εξαμηνιαία παραγωγή έφτανε στα διακόσια πενήντα περίπου κιβώτια , βάρους εκατό bottoli το καθένα.

Πηγές κειμένου:

1.Βέτσιος, Η οικονομική και διπλωματική παρουσία των Βενετών στην Άρτα

2. Σ. Μάξιμος , Η αυγή του ελληνικού καπιταλισμού

3. Για την επεξεργασία της γλυκύρριζας βλ. E. Cicogna , Relazioni storico-politiche

Εικόνες:

Μεταφορά εμπορευμάτων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία

Ποτό γλυκόριζας

Γλυκόριζα