Απο την Οθωμανική Άρτα – Το Γεφυρόπουλο 1650 – 1965 στο μαχαλά των Μπέηδων ή Χάλα Χάλα

Η Φωτογραφία με το Γεφυρόπουλο (περίοδος Κατοχής, Ιταλοί στρατιώτες) εδώ είναι απο το βιβλίο του Σπύρου Μαντά: “Γεφυρογραφία της Πίνδου”, τόμος Β, ΤΑ ΗΠΕΡΩΤΙΚΑ ΠΕΤΡΟΓΕΦΥΡΙΑ, έχει παρουσιαστεί και απο τον Κώστα Βάγια: Η Άρτα της Κατοχής...καθώς και από τον Κων. Τσιλιγιάννη

Στην περιοχή Χάλα Χάλα , όπως ονομάζεται σήμερα, αν δεν κάνω λάθος αρχή οδός Αράχθου, υπήρχε ένα αυλάκι που έρχονταν απο την Μητρόπολη και τροφοδοτούσε τους Υδρόμυλους. Οι υδρόμυλοι μας είναι ιδιαιτερα γνωστοί στην Τουρκοκρατία ειδικά μετά το σαμποτάζ που δέχθηκαν απο τον Αλή πασά για να πουλήσει αλεύρι στους Αρτινούς. Επανέρχομαι όμως στο στημείο αναφοράς. Σύμφωνα με τον Σεραφειμ Ξενόπουλο πάνω σε αυτό το αυλάκι οι Μουσουλμάνοι μπέηδες στο δεύτερο μισό του 17ου αιώνα έχτισαν ένα γεφυράκι το οποίο πέρασε στην Αρτινή μνήμη σαν Γεφυρόπουλο. Το γεφυρόπουλο οι περισσότεροι Αρτινοί μέσα απο συζητήσεις και σχόλια το θυμούνται με μια καμάρα. Όμως το γεφυρόπουλο , όπως μας δείχνει μια φωτογραφία απο την κατοχή ήταν ένα μικρό δίτοξο γεφυράκι. Απλά με τον χρόνο και τις προσχώσεις φαίνονταν μόνο η μία καμάρα. Το γεφυρόπουλο αυτό ήταν σε μια λοιπόν απο τις πλούσιες συνοικίες (μαχαλάδες) της Οθωμανικής Άρτας. Υπήρχε εκεί και ένας τεράστιος πλάτανος, όπου τους ανοιξιάτικους και θερινούς μήνες μαζεύονταν οι μπέηδες αλλά και καλεσμένοι να απολαύσουν τον ήσκιο του. Υπήρχαν και κρύα νερά. Κοντά υπήρχε και το τζαμί των Μπέηδων αλλά και τα χαμάμ. Για πλούσια σπίτια με τζαμαρίες και κήπους κάνει λόγο ο Τσούτσινος. Μάλιστα υπήρχε εκει και ένας μεγάλος μπαξές που άνηκε στο τζαμί. Ένα αυτα τα κτήρια μάλιστα που είχαν επιζήσει, πρεπει να ήταν αργότερα κια φυλακή, πέρα απο τις φυλακές του κάστρου. Τα γράφει αναλυτικά ο Τσούτσινος στα Αρτινά ιστορικά θέματα. Αναφορά στην πλατεία που ήταν στο Γεφυρόπουλο έχει κάνει και ο Γάλλος πρόξενος Μπούγ λίγο πριν εξισλαμιστεί, πως βρήκε τον Κατή και άλλους αγάδες εκεί. Μετά την Απελευθέρωση και την εγκατάλειψη της περιοχής από τους Μουσουλμάνους η περιοχή πέρασε σε μαρασμό. Το Τζαμί δέχτηκε βανδιαλισμούς αν πιστεέψουμε την εφημερίδα Παλιγγενησία, τα χαμάμ γκρεμίστηκαν, μιας και δεν ήταν αντικείμενο της Ελληνικής τότε κουλτούρας, η συνοικια ονομάστηκε σε Χάλα Χάλα. Το Γεφυρόπουλο άντεξε ως το 1965, όταν μπαζώθηκε για την χάραξη της νέας περιφερειακής οδού.

Πηγές:

1. Επιστολή προς το Ε.Ε. Μασαλίας Προξένου Μπούγ,1762

2. Σεραφείμ Ξενόπουλος, Ιστορικό Δοκίμιο 1884

3. Γιάννης Τσούτσινος, Αρτινά Ιστορικά θεματα, 2001

4. Γιάννης Καλπούζος, Ιμαρέτ

5. Γκαλαβίνας, Αναζητώντας τα ίχνη των Μουσουλμάνων της Άρτας

6. Εφημερίδα Παλιγγενησία, 1881

7. “Γεφυρογραφία της Πίνδου”, τόμος Β, ΤΑ ΗΠΕΡΩΤΙΚΑ ΠΕΤΡΟΓΕΦΥΡΙΑ