ΑΡΤΑ 1897 – ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΓΡΙΜΠΟΒΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΝΑΚΟΧΗ

Η μάχη του Γριμπόβου όπως και αυτή στα Πέντε Πηγάδια είναι από τις σκληρότερες που δόθηκαν το 1897 στην Ήπειρο. Παρότι οι Οθωμανοί τα βρήκαν σκούρα στο Γρίμποβο και ετοιμάζονταν για υποχώρηση, λάθος κινήσεις από την Ελληνική πλευρά χάρισαν την νίκη. Κρίνοντας με καθαρό μυαλό σίγουρα δεν θα άλλαζε τίποτα αλλά ίσως να μην είχαμε τόσους νεκρούς.  Εκείνες τις δυο μέρες σημειώθηκαν διάφορα  γεγονότα, τα οποία μας είναι σήμερα άγνωστα αλλά μιας και καταγράφτηκαν από τους πολεμικούς ανταποκριτές των εφημερίδων της εποχής κρίνω σκόπιμο να αναφέρω μερικά.

 

1. Ο Συνταγματάρχης  Δράκος έφιππος  έτρεχε στο πεδίο της μάχης και ενθάρρυνε τους πολεμιστές του να πολεμούν. Έγινε στόχος των Τούρκων και 6 σφαίρες χτύπησαν το άλογο του.

 

2. Ένας δεκανέας πεζικού  διατάχθηκε να πάρει μαζί του και έναν ιππέα και να προβούν στο εσωτερικού του εχθρού για κατασκοπία. Πράγμα που έγινε. Όμως οι Τούρκοι τους αντιλήφθηκαν και άρχισαν να τους ρίχνουν. Εκεί πληγώθηκε το άλογο του, όμως κατάφερε και επέστρεψε και μετέφερε σημαντικές πληροφορίες. Ο Ανταποκριτής της Εφημερίδας ΕΜΠΡΟΣ , αναφέρει πως ο δεκανέας αυτός ήταν ο γιος του πρωθυπουργού Ράλλη ενώ δεν έμαθε ποτέ, ποιος ήταν ο δεύτερος ιππέας.

 

3. Το βράδυ της μάχης του Γριμπόβου το στρατιωτικό νοσοκομεία της Άρτας γέμισε τραυματίες και ο αρχίατρος Αγγελίδης αναγκάστηκε να νοικιάσει ιδιωτικό κτήριο και προσπαθεί να περιθάλψει όλους τους  τραυματίες. Πολλοί φέρουν βαρειά τραύματα και βρίσκονται σε επικίνδυνη κατάσταση αλλά οι προσπάθειες του Αγγελίδη αποδίδουν καρπούς. Μόνο 2 ως 3 θάνατοι σημειώθηκαν.

 

4. Ο Ενωματάρχης της αστυφυλακής Ξυγκάκος μόλις έμαθε, πως απεβίωσε ο αδερφός του, ο οποίος ήταν σε άλλο τάγμα, ζήτησε άδεια από τον διοικητή του Ράζελο να μεταβεί από το Γρίμποβο στην Άρτα να ασπαστεί τον αδερφό του, πράγμα που επέτρεψε ο διοικητής του. Ο Ξυγκάκος πήγε όντως στην Άρτα και επέστρεψε στη θέση του.

 

5. Πανικός στην πόλη. Η οπισθοχώρηση της α και  β ταξιαρχίας  προς την πόλη  έφερε πανικό και πολλοί κάτοικοι μάζευαν τα πράγματα τους και μαζεύονταν στους γύρω λόφους έτοιμοι να εγκαταλείψουν την πόλη.  Τότε άρχισαν να χτυπούν οι καμπάνες και να κάνουν εκκλήσεις στον κόσμο πως δεν διατρέχει κίνδυνος για να εγκαταλείψουν την πόλη.

 

6. Ωρα 16:00, στο Ιμαρέτ Φαΐκ πασά οι Τούρκοι υψώνουν λευκή σημαία και έρχονται προς την γέφυρα προκειμένου να παραδώσουν έγγραφο για ανακωχή.

 

7. Μετα το τέλος του πολέμου, οι Γαριβαλδινοί του Μπερτιέ θέλουν να αναχωρήσουν για Αθήνα αλλά τελεσίγραφο τους ειδοποιεί να παραμείνουν στη θέση τους, γιατί τους χρειάζονται εκεί. Αυτό ήταν απλά μια πρόφαση. Αν δεν υπακούσουν οι Ελληνικές αρχές έπρεπε να τους αφοπλίσουν. Οι Γαριβαλδινοί έφυγαν και στο διάβα τους τους έπιασε βροχή στο Μενίδι, όπου σταμάτησαν για διανυκτέρευση. Το επόμενο πρωί το τάγμα αφοπλίστηκε. Τα αίτια ήταν άλλα, τα οποία εχω αναφέρει σε άλλη μελέτη.

 

Η ΑΝΑΚΩΧΗ ΣΤΟ ΙΜΑΡΕΤ

 

7.5.1897 ώρα 16:00. Οι Οθωμανοί υψώνουν λευκή σημαία και ένας τούρκος αξιωματικός με συνοδεία 10 ιππέων πλησιάζει τη γέφυρα, όπου παραδίδει έγγραφο για ανακωχή, γραμμένο με μολύβι σε μια κόλα χαρτί. Το αρχηγείο έκανε δεκτό το αίτημα για συνομιλία.

Το περιεχόμενο του “εγγραφου”  απλό, έγραφε τα εξής:

 

Το αρχιστρατηγείον διέταξε τον αρχηγόν μου να μεταβιβάσω αυτό το έγγραφο στο αρχηγείο του Ελληνικού κράτους τους παρακάτω όρους

1. Να αποσυρθούν όλες οι ελληνικές δυνάμεις από την Οθωμανική επικράτεια

2. Να σταματήσουν οι εχθροπραξίες σε ξηρά και θάλασσα

3. Να δοθεί τέρμα στην παρούσα πολεμική κατάσταση.

Υπογραφή, ο ταγματάρχης των επιτελών.

 

Το ελληνικό αρχηγείο μεταβίβασε τα δέοντα στην ελληνική κυβέρνηση.  Κατόπιν συνενοήσεως την επομένη υπογράφτηκε στο Ιμαρέτ η ανακωχή του πολέμου