ΑΠΟ ΤΗΝ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ ΜΑΣ: Ο (Γ)ΗΤΑΥΡΟΣ ΣΤΟ ΤΣΟΥΚΑΛΙΟ

Ήταυρος στο Τσουκαλιό

Όσοι έχουν επισκευθεί τις λιμνοθάλασσες του Αμβρακικού ίσως εχουν ακούσει το μούγκρισμα του (γ)ήταυρου. Μια ιστορία παλιά που βρήκα από την περιοχή του Τσουκαλιού έχει ως εξής:

Ο (Γ)ήταυρος ήταν ένα υποθαλάσσιο τέρας που ζούσε στο βυθό του Τσουκαλιού. Τον ενοχλούσαν όμως τα βόδια που είχε η μονή Ροδιάς και πηδούσε από τον βυθό και μάλωνε με τα βόδια με αποτέλεσμα οι καλογεροι της μονής να έχουν πρόβλημα να μαζέψουν τα βόδια. Οι καλόγεροι παρακάλεσαν τον ύψιστο να τους απαλάξει από τον Γήταυρο. Οι προσευχές εισακούστηκαν και ο κύριος που λυπήθηκε τον (Γ)ήταυρο τον έκανε πουλί αλλά του άφησε την λαλιά του για να του θυμίζει ποιός ήταν. Ετσι, όταν ο Γήταυρος βγαίνει στο Τσουκαλιό και μουγκρίζει, μαλώνει ακόμη τα κοπάδια των βοδιών που βρίσκονται εκει γύρω και χαλούν την ησυχία του.

Γερμανικό σκίτσο με (Γ)Ήταυρο

Άλλον ένα μύθο για τον Γήταυρο  τον έχει παρουσιάσει ο Μπάμπης Ξυλογιάννης στο βιβλίο του «Πεδιάδα Άρτας» και είναι από το χωριό του Ψαθοτόπι γνωστό και σαν Αλήμπεη. Διηγούνταο λοιπόν οι γεροντότεροι του χωριού «Ήταν ένα θεριό που έμοιαζε με βουβάλι που τριγυρνούσε μέσα στους πυκνούς βάλτους και ακούγονταν η υπόκωφη κραυγή του «ούουπ-ούουπ…», σαν να αναζητούσε κάποιο άλλο θεριό να παλέψει. Όταν άκουγαν την κραυγή του πουλιού, το συνέδεαν σαν κάτι που έχει σχέση με αερικό ή τέρας. Οι κραυγές ακούγονταν στις αρχές της άνοιξης και οι κάτοικοι έλεγαν «το λέει ο Ήταυρος». Όταν ένα βοοειδές κατοικίδιο γυρνούσε από τον βάλτο, όπου βοσκούσε όλη την ημέρα, πολύ λερωμένο με λάσπες (γλίνα), αυτό το λέρωμα το απέδιδαν στο ότι αυτό (το βόδι) πάλεψε με τον Ήταυρο. Τα δαμάλια τα έλεγαν «Μπουγάδες», δηλαδή δυνατά δαμάλια, «το λέει ο Ήταυρος παλεύει με τα δαμάλια…».