ΣΑΛΑΩΡΑ – ΕΝΑΣ ΛΟΦΟΣ ΦΡΟΥΡΙΟ

Μια περιγραφή στα 1877

Έχω αναφερθει στο παρελθόν για το φρούριο της Σαλαώρας, χωρις να κάνω κάποια ιδιαίτερη αναφορά. Η Σαλάωρα ουσιαστικά με όλα της τα κτήρια υπάγονταν στο τζαμί του Φαΐκ πασά. Εδώ υπήρχαν μια σειρα απο κτήρια και ένα φρούριο. Απο ελληνικής πλευράς λίγες πληροφορίες έχουμε για το φρούριο και αυτές από τοον πόλεμο του 1897 και 1912, όπου ανατινάχθηκε οριστικά για να μην να ταμπουρουθούν εδώ οι Οθωμανοί. Το Ρωσικό υποπροξενείο της Άρτας όμως άφησε πολύ καλή περιγραφή του φρουρίου και του λιμανιού γενικά.

Το φρούριο αυτό είναι τείχος στα ανατολικά της θάλασσας, το οποίο περικλείει και άλλο τείχος, το οποίο συμπεριλαμβάνει τα μαγειρεία, τον στρατώνα, την πυριταποθήκη, και τα πυροβολοστάσια. Έχει κυκλικό σχήμα στο σύνολο 2500 μέτρα, ύψος 6 μέτρα και πάχος 30cm. Το μεγάλο τείχος περιέκλυε τα κτήρια του Τελωνείου, του αγορονομείου, το χάνι και 2 λίθινες και μια ξύλινη αποθήκη. Στο φρούριο αυτό βρίσκονατι 10 οπυροβολητές και 50 στρατιώτες και μια πυριταποθήκη με λίγα πολεμοφόδια. Εξωτερικά απο το φρούριο υπάρχει σταθμός χωροφυλακής, ένα λίθινο κτήριο, στο οποίο στεγάζονται τρεις χωροφύλακες και τον επικεφαλής λοχία. Στο κέντρο του βουνού αυτού βρίσκεται ένας στρογγυλός σε σχήμα πύργος, ο οποίος συνενοείτε με τα πλοία που έρχονται αλλα και με άλλους στρατιωτικούς σταθμούς με φωτιές. Blockhouse τον αποκαλεί ο υποπρόξενος. Ο Πυργος αυτός αποκαλείται «Σαλαχώρα Τεπί κουλιασί» δηλ η κούλια στον λόφο της Σαλαώρας. Εκει που τελειώνει το βουνό και αρχζίζει ο ομαλός δρόμος προς της Άρτα, σχεδόν μισή ώρα απο το άλλο ακρο του φρουρίου υπάρχει μια κούλια, στρογγυλή με πολεμίστρες, προς υπεράσπιση του σταθμού αυτού , που φυαλάσσετε από 5 ρεδίφηδες/χωροφύλακες. Μισή ώρα με τα πόδια πιο πέρα (διαστάυρωση Παλιοσκαμνιάς/Παλιούρι προς Βιγλα, Ζαβάκα, Ράχη, Ιμαμ Τσαούς) υπήρχε και άλλος σταθμός με 10 ρεδίφηδες , τετράγωνος με πύργο που φύλαγε την είσοδο προς την Σαλαώρα. Ο Σταθμός αυτός ονομάζονταν Σουλεϊμάν Ταϊρ(η)

Ακολουθούσε το μεγάλο φυλάκιο στην διασταύρωση Ανέζας και λοιπων χωριών με Ράχη και Μαρατιούς, γνωστός σαν Μετζητιέ κουλεσί, επανδρωμένο με 15 ρεδίφηδες και επικεφαλής επιλοχία ενώ κοντα στους Κωστακιούς με Άρτα υπήρξε και κει ένα μικρός σταθμός με 3 χωροφύλακες.

Βλέπουμε λοιπόν, πως η Σαλαώρα ήταν ένα φρούριο. Και όμως και το 1897 και το 1912 οι στρατιώτερς της δεν αντιστάθηκαν αλλα την κοπάνησαν αλλοι για Πρεβεζα και άλλοι για Φιλιππιάδα. Απ όλα αυτά τα κτήρια σήμερα μόνο το τελωνείο (ανακινισμένο) υπάρχει ακόμη και κάποιες αποθήκες πάνω στο βουνό.

Εικόνες

Πάνω αριστερά: Ο Λόφος της Σαλαώρας, διαδίκτυο, κάτω αριστερά: Λεπτομέρεια από αγγλικό χάρτη που δείχνει την τοποθεσία του φρουρίου, Μέση: Σκίτσο με φρούριο σε θάλασσα, Δεξιά: Αποθήκες στον λόφο της Σαλαώρας. Φωτογραφία του Νικου Πανέλη απο το βιβλίο Κορωνησία , η καρδιά του Αμβρακικού