Οι Πετραλείφηδες: Ο οικογενειακός κλάδος της  Θεοδώρας Πετραλίφαινας (Αγία Θεοδώρα)

 

Με την Αγία Θεοδώρα  έχουμε ασχοληθεί πολλές φορές και λίγο πολύ ο βίος της μας είναι γνωστός από την παρακαταθήκη, που μας άφησε ο μοναχός Ιώβ. Σε αυτό το άρθρο θα παρουσιάσω έστω και περιληπτικά τον οικογενειακό κλάδο της Αγίας και βλέποντας την κατάσταση , ισως πρέπει να αναρωτηθούμε , πόσο τυχαίος ήταν ο γάμος της με τον Μιχαήλ Β΄.

 

Πρώτος της Οικογένειας αναφέρεται ο Pietro d‘ Alife από την Alife (αρχ. Ελληνική πόλη Αλλιφαί) κοντά στην Καζερτα της Καμπανίας με αμφότερη καταγωγή από την Ρουέν της Γαλλίας, ο οποίος ακολούθησε τον Βοημούνδο στην εκστρατεία του στην Αδριατική Ρωμανία. Σύμφωνα με το ιστορικό της οικογένειας ο Πετραλείφης κατάγεται από τον οίκο Drengot-Quarrel. Ενας απο αυτούς ο Osmond  δολοφόνησε τον φίλο και συνηκυνηγό του Ριχάρδου του Λεοντόκαρδου, όταν αυτός ήατν ακόμη κόμης της Νορμανδίας, και έφυγε στην Ιταλία. Φοβούμενοι αντίπινα τα άλλα 4 αδέρφια του τον ακολούθησαν στην Ιταλία. Στην Ιταλία ανέβηκαν γρήγορα στην ιεραρχία προσφέροντας υπηρησίες στους Λονγοβάρδους στην περιοχή του Σαλέρνο στην νότια Ιταλία. Για τις υπηρεσίες τους απέκτησαν τις κομητείες Αλίφε και Αβέρσα και κατόπιν ανέβηκαν σε πρίγκιπες στην πριγκιπάτο της Κάπουα. Η οικογένεια όμως ήρθε αντιμέτωπη με άλλη μια δυνατή οικογένεια των  Hauteville.  Για να τα έχει καλά με το Βοημούνδο ο Πιέτρο αποφάσισε να τον ακολουθήσει στην εκστρατεία του εναντίων των Βυζαντινών. Φαίνεται όμως και εκεί είχε μπει η αντίπαλη οικογένεια των  Hauteville. Έτσι  με το σκεπτικό ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος αποφάσισε να αλλάξει στρατόπεδο.  Εγκατέλειψε τον Βοημούνδο και δήλωσε υποταγή στον Αυτοκράτορα της Ρωμανίας και εγκαταστάθηκε στη Θράκη. Το όνομα του εξελληνίστηκε σε Πετραλείφης. Για τις υπηρεσίες που προσέφερε στο πλευρό του Αλέξιου Α΄ Κομνηνού εναντίον του Βοημούνδου στο Δυρράχιο ο Αλέξιος τον αντάμειψε με γαίες στο Διδυμότειχο. Στην πολιορκία και απελευθέρωσης της Κέρκυρας από τους Νορμανδούς της Σικελίας του Ρογήρου Β , που ηγήθηκε του στρατού ο ίδιος ο αυτοκράτορας  Μανουήλ Β΄Κομνηνός , βρίσκουμε άλλους 4 Πετραλείφηδες να μάχονται μαζί του . Την πληροφορία μας την δίνει ο Χωνιάτης και σε ελεύθερη μετάφραση του Χρήστου Χατζηλία διαβάζουμε: “Πρώτος ανέβηκε ο Πουπάκης, αρχηγός της φρουράς του Ιωάννη Αξούχου, έπειτα τέσσερις Ιταλοί και τα αδέρφια Πετραλίφα, βλέποντας το παράδειγμα τους οι στρατιώτες που βρίσκονταν στα πλοία άρχισαν να ανεβαίνουν και αυτοί με σηκωμένες τις ασπίδες τους και τα σπαθιά στο χέρι, οι Νορμανδοί από την άλλη πλευρά αμύνονταν πετώντας πέτρες και βλήματα”.  Παραπέρα βρίσκουμε στις πηγές τον Ιωάννη (πατέρα της Αγίας) και τα αδέλφια του Νικηφόρο και Αλέξιο. Τον Αλέξιο Πετραλείφα θα τον στείλει ο Μανουήλ Κομνηνός σαν στρατηγό και πρέσβη στον σουλτάνο των Σελτζούκων Κιλίτς Αρσλάν Β’ με συνοδεία 6000 στρατιώτες να διευθετήσει κάποια θέματα για κάποιες περιοχές που τους είχαν αρπάξει Οι Ντανισμεντίδες ή Δανισμενδίδες (Τανισμάνιοι στις βυζαντινές πηγές) Τουρκένοι. Αυτός νυμφεύτηκε την Άννα Κομνηνή Δελασσηνή ή Ρογείρα., εγοννή του Ιωάννη Κομνηνού Β΄. Ενα άλλο μέρος της οικογένειας θα συνδεθεί με το βουλγαρικό βασίλειο. Ο Ιωάννης θα λάβει τον τίτλο του Σεβαστοκράτορα και θα γίνει διοικητής Μακεδονίας και Θεσσαλίας. Ο «Σεβαστοκράτωρ», ήταν την εποχή των Κομνηνών (1081 – 1185) πρώτος στην αυλική ιεραρχία αμέσως μετά τον αυτοκράτορα. Από την εποχή όμως των Αγγέλων (1185 – 1204) και μετά υποβιβάστηκε στη δεύτερη θέση μετά το αξίωμα του «Δεσπότου». Ο Ιωάννης ακολούθησε τον Ισαάκ Άγγελο εναντίων των Βουλγάρων, όπου έλαβε και μέρος στην συνωμοσία για την  ανατροπή του Ισαάκ. Ο Αλέξιος Γ΄Άγγελος,  Ο Αλέξιος τον πάντρεψε με μια ευγενή από την Κωνσταντινούπολη , την Ελένη, παραπέρα στοιχεία δεν υπάρχουν για την σύζυγο και σύμφωνα με τον Ιώβ τον διόρισε «αὐθέντην, ἵνα ἐξουσιάζει ὅλην τήν Θεσσαλονίκην καί Μακεδονίαν». Σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Βαρζό ο πρώτος Ηγεμόνας του Δεσποτάτου της Ηπείρου Μιχάηλ Α΄Αγγελος Κομνηνός Δούκας , είχε στενή φιλία με τον Ιωάννη Πετραλείφη και μάλιστα όταν ο Μιχαήλ παρακέλεσε τον Βονιφάτιο Μομφερατικό να μην πειράξει τον Ιωάννη και την περιουσία του , κάτι που έγινε. Η αδερφή του Ιωάννη Μαρία Πετραλείφα ή Πετραλίφενα  παντρεύτηκε  τον ετεροθαλή αδερφό του Μιχάηλ,   Θεόδωρο Κομνηνοδούκα , απ όπου προήλθαν 4 παιδιά. Την ίδια εποχή στο Δεσποτάτο δρα κάποιος αξιωματούχος ο Θεόδωρος Πετραλείφης ενώ αργότερα ο γιος του είναι μέγας χαρτουλάριος στην Νικαια. Επίσης στο Δεσποτάτο υπήρχαν και τα αδέρφια της Θεοδώρας.

Έτσι λοιπόν θα μπορούσαμε να είμαστε και λίγο “πονηροί” και γνωρίζοντας την πολιτική των γάμων  της εποχής, πέρα απ ότι μας λέει ο βιογράφος της Αγίας, πως ο Μιχαήλ θαμπώθηκε από την ομορφιά της, ο Μιχαήλ συγγενεύει έτσι και με μια ισχυρή οικογένεια του Δεσποτάτου όχι μόνο της Ηπείρου αλλά και της Αυτοκρατορίας της Νικαιας. Και το βλέπουμε και με τους ενδοοικογενειακούς γάμους, όταν η Θεοδώρα συμφωνεί να πάρει σαν σύζυγο την κόρη της θείας της Μαρία που είναι στην Αυτοκρατορία της Νίκαιας.