ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΟΛΕΜΟΥ 1897 – ΦΙΛΙΠΠΙΑΔΑ – ΕΝΑΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΤΗΑΣ - ΕΝΑΣ ΤΟΥΡΚΟΣ ΚΑΙ ΛΕΙΑ ΠΟΛΕΜΟΥ

 

Το 1897 όπως και το 1913 τον Ελληνικό Στρατό τον ακολούθησαν και  ανταποκριτές πολέμου Εφημερίδων. Τόσο ελληνικών όσο και ξένων.  Αυτή . για καλή τύχη του ιστορικού, ιστοριοδίφη και ερευνητή σήμερα, κράτησαν σημειώσεις  - αρχεία από γεγονότα – πράγματα που συναντούσαν. Κάποια από αυτά τυπώθηκαν ήδη τότε στις εφημερίδες, κάποια αργότερα και κάποια παρέμειναν άγνωστα.  Ένα από αυτά τα αγνωστα είναι και οι σημειώσεις του Ανδρέα Μοσχονά. , ο οποίος ακολούθησε τον Ελληνικό Στρατό στην Φιλιππιάδα.

 

Ο ανταποκριτής αφού έφυγε από την Μπάνι (σημ. Λουτρότοπος Άρτας) , όπου παρεβρέθηκε στην ταφή πολλών πτωμάτων Οθωμανών έφτασε στην Φιλιππιάδα και σημειώνει:

"Η περίφημη Φιλιππιάδα, δεν έχει καμία σχέση με την αρχαία Φιλιππιάδα. Αυτή βρίσκεται πιο δυτικά. Η νέα πόλη χτίστηκε πριν 15 χρόνια και ονομάζεται Νέος Λούρος. Είναι καθαρά τουρκική πόλη με ωραία σπίτια και καταστήματα. Η ωραιότερη οικία είναι αυτή του Φουάτ Μπέη με πολύ ωραία επίπλωση. Η δε πρόσοψη και το σχέδιο του συναγονίζονται τα πιο όμορφα παλάτια τςη Αθήνας.  Αυτά που γράφω τώρα, τα γράφω από το γραφείο του αλλά ο ίδιος έχει εξαφανισθεί από προσώπου γης. Κανένας δεν μου τον περιέγραψε σαν αγριάνθρωπο όπως πίστευα αλλά σαν ένα πολιτισμένο μπέη με κτήματα, που αγαπά την πατρίδα του και δεν τον κατακρίω γιαυτό, αφού δεν είναι κανένας κακούργος. Αν τυχόν τον συναντήσω θα του σφίξω το χέρι. Οι  Μουσοολμάνοι  πολίτες και στρατιώτες είχαν εγκαταλείψει τα σπίτια τους και το 1897 και μάλιστα πολλά τα κάψανε".

 Και ο ανταποκριτής συνεχίζει.

"Στην Φιλιππιάδα έμεινε μόνο ένας Τούρκος. Ο Σαλή Μπέη Κάπα Βουστίνας (πρφ καταγωγή απο την Βουστίνα=Πωγωνιανή Ιωαννίνων) , ο οποίος με φιλοξενεί. Είναι ισχνός στην μορφή με τρίχες στο μέτωπο. Μια καθαρή τουρκική φυσιογνωμία.  Ο Σαλή Βουστίνας ήταν τροφοδότης του Οθωμανικού στρατού στην Ήπειρο. Τέτοιες εργολαβίες συνηθίζονται στην Τουρκία. Ομιλεί καλούτσικα την ελληνική και μπερδεύει φράσεις της καθαρεύουσας με την απλή γλώσσα. Ο Σαλή Βουστίνας μου έδωσε πολλές πληροφορίες για την αποχώρηση των Τούρκων, τια οποίος θα αναπτύξω σε κάποια ανταπόκριση. Οι Τούρκοι φεύγοντας έβαλαν φωτιά σε σπίτια και μαγαζιά. 5-6 κάηκαν εντελώς. Και θα είχαν καεί όλα αν δεν προλάβαινε το μηχανικό μας να σβήσει την φωτιά. Του Σαλή του κάηκαν 2 αποθήκες.  Υπέστη ο ίδιος ζημιά 10000 λίρες αφου του κλεψανε 1500 πρόβατα και μη με ρωτάτε πόσα άλλα.  Εγώ πάντως τον υποπτεύομαι και καλα θα έκανε ο αρχηγός να τον απομακρύνει από την Φιλιππιάδα  για να μην βλέπει τις κινήσεις του στρατού μας. Στην Φιλιππιάδα παρέμεινε και μια γρια Τουρκάλα , η οποία φαίνονταν πολύ Δυσαρεστημένη με την όλη κατάσταση. Είναι απίστευτο με τη γρηγοράδα εγκατέλειψε ο Οθωμανικός στρατός την Φιλιππιάδα. Άφησε αποθήκες γεμάτες με όπλα, πολεμοφόδια, 2 κανόνια και τρόφιμα. Μια αποθήκη γεμάτη με στολές λεηλατήθηκε απο τους χωρικούς.  Εγώ πήρα ένα σπαθί, μια μπαλάσκα, μια κάπα και κάτι φυσίγγια. Αυτό ήταν το δικό μου πλιάτσικο".