Στεφάνη Πρέβεζας – Ένα τοπωνύμιο με πολλά ονόματα: Αυλαίμωνας - Γκαντσάς- Μπότσικα – Χασάν Μαλί – Καντζάς

21 χιλιόμετρα από την Άρτα και 29 χιλιόμετρα από την Πρέβεζα στο πέρασμα για την Λάκκα Λελόβου βρίσκεται ο Οικισμός της Στεφάνης. Σαν οικισμός σήμερα, είναι απλά ένας οικισμός όπως πολλοί άλλοι οικισμοί. Και όμως μπορεί σήμερα να είναι άσημος έχει την δική του ιστορία.  Είναι ένας απο τους λίγους οικισμούς του Ελλαδικού χώρου  που φαίνεται να κατοικείται απο την προιστορική περίοδο. Έχει βρεθεί άλλωστε εδώ και ο λεγόμενος Θησαυρός του Καντζά. Στην περίοδο του Β΄αποικισμού φαίνεται η θάλασσα να έφτανε ως εδώ και ίσως σε αυτό να οφείλεται και το τοπωνύμιο Αυλαίμωνας εκ του Ευλίμωνα, όπως έχει ετυμολογηθεί από κάποιους. Κατά τους μέσους βυζαντινούς χρόνους ακολουθώντας τον Μητροπολίτη  Άρτας Σεραφείμ αλλά και τα Οθωμανικά φορολογικά κατάστιχα του 1520 να υπάρχει οικισμός Μπότσικα. Μπότσικα ή Μπόσκα όπως με πληροφόρησε ο καλός γνώστης της περιοχής και Κρανιώτης στην Καταγωγή Χρήστος Μαλέσκος κοντά στην Τύρια. Στην είσοδο του Χωριού υπήρχε παλιότερα στον Βαλαωρίτη πύργος Ελληνιστικής περιόδου, ο οποίος φαίνεται να ήταν ενεργός ως και στην Τουρκοκρατία. Το εκκλησάκι της Αγίας Βαρβάρας  (δίπλα απο την ταβέρνα του Μπαρμπα Νάκου) φαίνεται να είναι χτισμένο σε άλλον Ναό του 10ου μ.Χ. αιώνα, που θα μπορούσαμε να πούμε, πως κοντά του θα ήταν και κάποιος οικισμός.  Στον Βαλαωρίτη υπάρχουν οικισμοί εγκαταλελειμμένοι, που δεν γνωρίζουμε πότε και για αφέθηκαν. Στα 1670 όταν θα περάσει ο Οθωμανός περιηγητής Εβλιγιά Τσελεμπί θα αναφέρει τον οικισμό με δύο ονόματα. Κανάρα και Χασάν Μαλί. Την ίδια περίοδο όμως ο οικισμός στα βενετικά αρχεία φαίνεται και σαν Γκαντζάς ή Καντζάς.  Αρχικά θεώρησα πως είναι η ίδια λέξη όπως η Κάντζα στην Αττική. Και μάλιστα τουρκική.  Μάλλον έκανα λάθος. Μελετώντας την ιστορία του Δεσποτάτου της Ηπείρου τον 14ο αιώνα εμφανίζεται στην περιοχή κάποιος Δημήτριος Γαντσάς ή Γκαντσάς . Όταν ο Δεσπότης Άρτας ήρθε σε πρώτη σύγκρουση με τον Αυτοκράτορα Ανδρόνικο ,ο Ανδρόνικος έστειλε τον Δημήτριο  Γαντσά/Γκαντσά και κατέλαβε την Άρτα. Αφου τα πράγματα ηρμέησαν ο Γαντσάς φαίνεται να παρέμεινε στην περιοχή της Άρτας γιατί λίγα χρόνια αργότερα τον βρίσκουμε μέλος της Πρεσβείας που στέλνει ο Ορσίνι στον Βασιλιά της Νάπολης. Θέλω να πιστεύω, πως ο Γαντσάς , όπως συνηθίζονταν τότε να είχε πάρει την περιοχή του σαν φέουδο για τα έξοδα του και έτσι παρέμεινε το όνομα. Φαίνεται να είχε περισσότερα χωριά αλλά τελικά μόνο ένα κράτησε το όνομα με παραφθορά. Θα τον βρούμε σαν Καντζά /Καντσά ή Γκαντζάς. Τον βρίσκουμε στα χωριά που πληρώνουν φόρο προστασίας στους Βενετούς και στους νεώτερους χρόνους στον βίο και πολιτεία του Αλή πασά, στα γεγονότα με τους Σουλιώτες, στη μάχη του στενού του Καντζά όπου οι Σουλιώτες αιχαμαλωτίζουν τον  Ταχίρ Παπούλια, στην επανάσταση του 1854 και φυσικά στο πόλεμο του 1897 που θα τον καταστρέψουν οι Οθωμανοί μετά την μάχη.