Κουμζιάδες (Αμμότοπος Άρτας ) 1914 - Όταν οι αγρότες ξεσηκώθηκαν εναντίον του Μπέη

Ιστορικός χάρτης του 1897 που αναφέρεται στη Μάχη του Καρβασαρα (Γοργομύλου). Στον κόκκινο κύκλο, εκει που εξελείχθηκαν τα γεγονότα

Βλέποντας κανείς την ημερομηνία  θα νόμιζε πως οι Μουσουλμάνοι  μπέηδηες είχαν πάψει να υπάρχουν. Δυστυχώς όμως η αλήθεια είναι άλλη. Μέχρι την ανταλλαγή θα είναι αισθητή η παρουσία τους. Με βάση την συμφωνία της Αθήνας το 1913 οι περιουσίες τους έπρεπε να γίνουν σεβαστές από το Ελληνικό κράτος. Μάλιστα αυτοί που δήλωσαν Αλβανοί και δεν θέλησαν να ανταλλαχθούν είχαν δικαιώματα ως πολύ αργά, όπως η οικογένεια του Ταχσίν πασά (ο πασάς που παρέδωσε την Θεσσαλονίκη) στον Αμμότοπο (Κουμζάδες). Οι Κουμζαδιώτες κατοικούσαν και σε δεύτερο οικισμό στα Αμπέλια κοντά στο Χανόπουλο. Οπως βλέπουμε και στον χάρτη η περιοχή όλη του Χανοπούλου ήταν ιδιοκτησία του Σαδήκ μπέη. Την περιοχή κοντά στον βάλτο την νοίκιαζαν Κουμζιαδιώτες.  Όμως και τα τσιφλίκια είχαν και αυτά κανόνες και για τον τσιφλικά και για τους επίμορτους αγρότες.  Διορισμός ενός αγροφύλακα θα έπρεπε να ήταν από τους ίδιους τους αγρότες. Ο Σαδήκ μπέη υπολογίζοντας στην δύναμη του χρήματος και της εξαγοράς αποφάσισε να τοποθετήσει αγροφύλακα έναν γνωστό του από την Αμφιλοχία. Αυτό εξόργισε τους αγρότες και ξεσηκώθηκαν. Αρχικά προσπάθησαν με το καλό αλλά ο Σαδήκ είχε αποφασίσει.  Έτσι ήρθαν σε σύγκρουση. Βέβαια όπως φάνηκε μετά αυτό ήταν μόνο η αφορμή. Ήδη υπήρχε διαμάχη για την εκμίσθωση των αγρών, που με βάση απόφασης του πλημμελειοδικείου της Αρτας, οι αγρότες την δικαιούνταν και χωρίς αύξηση, κάτι που ήθελε να κάνει ο Σαδήκ. Αφού ανακατεύτηκαν πολλές υπηρεσίας και άκρη δεν έβγαινε η αντιπαλότητα δυνάμωνε. Τον Αύγουστο του 1914 οι Κουμζαδιώτες μπήκαν με κοσιές και εργαλεία και κατέστρεψαν την καλλιέργεια των κτημάτων του Σαδήκ μπέη.  Ο Σαδήκ κατέφυγε στις αρχές, οι οποίες  τον διακιώσανε. Ο Α. Παπούλας, στρατ. και πολ. διοικητής, ενημέρωσε την αστυνομία της Φιλιππιάδας και τον εισαγγελέα πλημ/κών Άρτας για τα παράπονα του Σαδίκ, ότι οι χωρικοί κατέστρεφαν τους αγρούς του στο Χανόπουλο· παρήγγειλε δε να ληφθούν σύντονα μέτρα για να προστατευθεί η αλλότρια περιουσία, να περισταλούν οι υπερβασίες και να ενεργηθούν τα νομίμως δέοντα. Τελικά οι αγρότες πρέπει να πλήρωσαν κάποια μικροποασά και το θέμα έκλεισε με τον Σαδήκ να συνεχίζει διαμαρρτυρίες. Ο τελευταίος απόγονος του στην περιοχή δολοφονήθηκε το 1945 ενώ κάποιος δεύτερος , αδερφός του θύματος έφυγε για Κων/πολη και απόγονοι αυτών εμφανίστηκαν την δεκαετία του 90 με κάποιες αξιώσεις  στο Χανόπουλο αλλά δεν υπήρχε πιθανότητα πλέον. Οι αγρότες των Κουμζιάδων συνέχισαν τον αγώνα τους  και εναντίον της οικογένειας Ταχσίν με τελευταίο δικαιούχο τον γνωστό ζωγράφο των πολέμων τον Κενάν Μεσαρέ του οποίου και αυτού τελευταίος απόγονος Ινές Μεσαρε απεβίωσε προσφάτως στην Αθήνα.

Το Κείμενο βασίζεται στα στοιχεία της Αγροτικής Διοίκησης και έρευνας του αγαπητού Κώστα Βακατσά