Ο ΚΑΦΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΑΦΕΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ ΤΟΝ 18ο ΑΙΩΝΑ

 

Γερμανική Γκραβούρα με Καφενείο στην Αθήνα

Δεν θα σταθώ στην ιστορία του καφέ αλλά θα προσπαθήσω να προσδιορίσω, πότε μπήκε στη ζωή των αρτινών. Πότε ακριβώς έφτασε ο καφές στην Άρτα και πότε άνοιξαν τα πρώτα καφενεία μας είναι άγνωστο. Γεγονός είναι, ότι τον καφέ τον πήραμε από τους Τούρκους. Τα πρώτα Καφενεία τα άνοιξαν Σύριοι στην Κων/πολη στον καιρό του Σουλεϊμάν, στα 1555. Ενώ μέχρι τον 17ο αιώνα υπάρχουν μια σειρά απο σουλτανικά διατάγματα που απαγορεύον τον καφέ. Στον 18ο αιώνα όμως φαίνονται τα πράγματα κάπως πιο ξεκάθαρα και ο καφές έχει μπει στη ζωή των ανθρώπων. Γνωρίζουμε απο όλο τον Ελλαδικό χώρο, ότι στα πρώτα καφενεία άραζαν Τούρκοι και σιγα σιγά μπήκαν και Έλληνες. Ο Παπαδιαμάντης μας λέει, ότι απο τ α 1760 και μετά αρχίζουν τα καφενεία να μπαίνουν στην καθημερινή ζωή. Απο τα Γαλλικά αρχεία μαθαίνουμε λοιπόν πως ακριβώς αυτή την εποχή που αναφέρει ο Παπαδιαμάντης οι Έλληνες έμποροι της Άρτας και προεστοί, όταν θέλανε να κάνουν ένα ακριβό δώρο στις Οθωμανικές αρχές για κάποιο θέλημα, μεταξύ άλλων ήταν και ένα πουγγί καφές. Σύμφωνα με τα Δασμολογικά αρχεία του Αμβρακικού κόλπου μετά την συνθήκη του Πασσάροβιτς ο Καφές είχε τελωνείο 4% της αξίας του. Σαφώς υπήρχαν καφενεία απο την Αληπασαλίτικη περίοδο και μετά, αυτό τουλάχιστον φανερώνει η εισαγωγή του Καφέ στην Άρτα που αναφέρουν οι περιηγητές, αλλά ο Πρώτος που κάνει αναφορά σε καφενείο είναι ο Άγγλος Σπένσερ στα 1846 αν θυμάμαι καλά και στα 1897 ο Γερμανός Γεωλόγος Αλφρεντ Φίλιππσον κάνει λόγο για τα καφενεία στην Γέφυρα της Άρτας. Επίσης στο μυθιστόρημα του "ΙΜΑΡΕΤ" ο Γιάννης Καλπούζους κάνει λόγο για ένα καφενείο και ψήσιμο καφέ στη χόβολη στο Ιμαμ Τσαούς (σημ. Αγιος σπυρίδωνας Άρτας), που όντως υπήρχε και το γνώριζαν οι παλιοί και το κτήριο είχε φτάσει ως την δεκαετία του 70.

 

Για την Ονοματολογία Καφέ, πιστεύετε ότι μπορεί να προέρχεται απο την περιοχή Κάφα της Υεμένης ή απο τοα αραβικό Kwavek ή Kwave που σημαίνει «ερεθιστικό».

 

Μια τουρκική ιστορία για τον Καφέ: Η τουρκική λαϊκή παράδοση λέει πως ο Αλλάχ τη μια μέρα ήπιε καφέ και την επόμενη τσάι για να ξεκουραστεί, ενώ την ημέρα του προπατορικού αμαρτήματος ήπιε κρασί γι αυτό και απαγόρευσε στους ανθρώπους να το πίνουν. Τους έδωσε λοιπόν τον καφέ. Μια άλλη εκδοχή αναφέρει ότι τον καφέ τον δώρησε στους ανθρώπους ο Αρχάγγελος Γαβριήλ παραδίδον- τάς τον στα χέρια του προφήτη Μωάμεθ

Εικόνα: Αριστερά:Ελληνες κάθονται σε καφενείο της Βιέννης και  απολαμβάνουν τις συνήθειες τους χαζεύονατς την πασαρέλα . 1814, Εθνικό Μουσείο της Αυστρίας. Δεξιά: ψήσιμο καφέ στα κάρβουνα